Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yıllardır harabe halde bulunan Öşvank Kilisesi’nin tamir ve restorasyonu için şimdiye kadar hiç ödenek çıkartmadığı öğrenilirken, projenin gerçekleşmesi halinde bölgeye gelecek turist sayısında önemli bir artış kaydedileceği belirtildi. Öşvank Kilesi’nin inanç turizmi için önemli bir potansiyel olduğunu anımsatan Belediye Başkanı Halis Özsoy, “Umuyoruz en kısa sürede restorasyon çalışması tamamlanır.
Her yıl yüzlerce olan turist sayısı bu çalışmadan sonra daha artacaktır” dedi.

ÖŞVANK KİLİSESİ’NİN TARİHİ
Hristiyan Gürcüler her yıl gruplar halinde Öşvank Kilisesi’ni ziyaret ederek hacı oluyor.
Çamlıyamaç Köyü’ndeki Öşvank Kilisesi’nin yapımına Bagratlı Hanedanlığı zamanında 3. Adenese tarafından 961 yılında başlanmış, Magistras Bagrat tarafından 966 yılında tamamlanmış. Kilisenin mimarı Öşklü Grigor Usta’dır. Öşvank Kilisesi iki renkli taş bezemeleri ve kabartma figürleri ile ünlü.
Kilisenin duvar ve kemerlerindeki bazı taşlar yerinden sökülmüş, çevredeki ev ve ahırların yapımında köşe taşı olarak kullanılmış, bazıları ise yurtdışına çıkartılmak istenirken yakalanmış.

PLANDÖKEN

1828 – 1829 Osmanlı – Rus savaşında Erzurum’un etrafındaki toprak tabyaların yetersiz kalması ve şehre doğu ve kuzeyden gelen yolları kontrol altında tutabilmek için Sultan Abdülmecit zamanında Zarif Mustafa Paşa tarafından l852’de Mustafa Paşa’nın ismini taşıyan bir tabya yapıldı. Ancak topların daha da gelişmesinden dolayı Toprak Tabya’nın yanı sıra Topağı’na I, II, III numaralı Aziziye Tabyaları ile onların güneybatısındaki Kiremitlik Tepeleri’ne 1867 – l872 yıllarında Büyük ve Küçük Kiremitlik Tabyaları yaptırıldı. Fosfor Mustafa Paşa’nın düzenlediği plan içerisinde yapılan ve şehre 4- 5 kilometre uzaklıktaki bu tabyaların yapımı sırasında Kars yolu üzerine de yeni bir tabya daha eklendi. Erzurumlular’ın da maddi ve işgücü katılımlarıyla yapılan bu tabyalara da ‘Ahali Tabyası’ ismi verildi.
Osmanlı tarihine 93 Harbi olarak geçen l877 – l878 Osmanlı – Rus savaşında Osmanlılar bu tabyaların yardımıyla Ruslar’ın ilerlemesini durdurabildi. Sultan II. Abdülhamit zamanında da olası bir Rus hücumuna karşı şehri daha uzak noktalardan koruyabilmek için yeni tabyaların yapılmasına karar verildi.

ŞEHRİN SAVUNMASI GÜÇLENDİRİLDİ

Erzurum’a 8 kilometre uzaklıklardaki Oltu -Tortum yolunu kontrol eden Tafta ve Karagöbek; doğuda Çoban dede, Dolangez, İlave, Uzunahmet, Küçük Höyük, Büyük Höyük tabyaları birinci, Sivisli, Ağzı Açık, Toparlak, Gez tabyaları da ikinci savunma hattı olarak yapıldı. Güney yönünde de Küçük Palandöken ve Büyük Palandöken tabyaları yapıldı. Toplam 14 tabya yapılarak şehrin savunması güçlendirildi.
Mimari yönden estetik ve yapı üslubu olarak herhangi bir özenin gösterilmediği tabyalarda daha çok sağlamlık ve kullanım esasları ön plana alınmıştır. Planlarında ve araziye yerleşiminde daha çok bulundukları yerlerin konumu, genişliği kontrol altında tutacakları yerler ön planda tutulmuştur. Bu yönden ikisi dışında tabyalar birbirlerine benzemezler. Bu konuda bir araştırma yapan Prof. Dr. Haşim Karpuz tabyaları ‘Hilal Tabya’ ve ‘Yay Tabya’ olarak iki ayrı gruba ayırmıştır. Sivri bir tepe üzerinde yapılmış olan tabyalar daha toplu ve daire şeklindedirler. Bunun yanı sıra daha yayvan ve daha az sarp olan tepe ve sırtlarda yapılanlar yay şeklinde yapılmıştır. Bu tabyalar yan yana odalardan meydana gelmiş, üzerleri kalın bir toprak tabakasıyla örtülmüştür. Düşmanın geleceği yönün aksi tarafında da askerlerin toplantı avluları vardı ve ayrıca depo, revir gibi yapılara da burada yer verilmiştir. Tabyaların en geniş bölümünde kışla odaları bulunmaktadır. Bunlar birbirleriyle bağlantılı dikdörtgen odalardan oluşmaktadır. Odaların genişlikleri 3 ila 4 metre olup derinlikleri 6 ila 14.50 metre arasındadır. Çoğunlukla tek katlı olan kışla odalarının bazıları yer kazanmak amacıyla ahşap kalaslarla ikiye bölünmüş ve iki katlı duruma getirilmiştir. Bunlardan Büyük Kiremitlik Tabyası iyi bir durumda günümüze gelerek iki katlı kışlalara bir örnektir. Bu tabyalar saldıran güçlere yönelik taraflarda 5 -10 metre kalınlığında bir toprak yığınıyla takviye edilmiştir. Alt ve üstten kalın toprak tabakaları ile örtülü olan bu tabyaların karşı taraftan seçilmeleri de hemen hemen imkansızdır. Aynı zamanda da topçu ateşinin etkisinden uzak kalmaktadır.

KORUNAKLI BİNALAR MEVCUT

Bu tabyaların biraz dışında da karargah olarak kullanılan korunaklı binalar bulunmaktadır. Bu karargah binaları yan yana odalar ile fırın, mutfak ve hamamdan oluşmaktadır. Tabyaların yan taraflarında daha yüksek olarak top mevzileri, onların yanında topçu odaları bulunmaktadır. Tabyaların yanlarındaki merdivenlerle çıkılan topçu odaları gizli bir merdivenle koğuşlara bağlanmıştır. l877 – 1878 Osmanlı – Rus Savaşından sonra yapılan tabyalara bir de pusu odaları yerleştirilmiştir. Bunlar ‘L’, ‘U’, ‘T’ şeklinde yapılmış çokgen veya dikdörtgen mekanlardır. Bunların hendeğe yönelik kısımlarına mazgallar yerleştirilmiştir. Bu odalar hendeği kontrol altında tuttuğu gibi hücuma geçen karşı tarafı pusu kurarak hafif silahlarla gelenleri topçu bataryalarından uzak tutmaya yarıyordu.

PLANDÖKEN

Türkiye’de geçerliliğini kaybetmeye başlayan bir çok gelenek ve görenek Erzurum’da hala uygulanıyor. Bunların başındaki evlilik ve düğün geleneleri içiresinde yer alan kız isteme, nişanlılık dönemi ve düğün gibi bir çok adet özgün bir biçimde var olmaya devam ediyor.

Genellikle sonbaharı bekleyen Erzurumlular’ın evlilik gelenekleri nişanla başlar. Nişan için kız evinden gün isteyen oğlan evine, bir takım istekler iletilir. Kızın akrabaları ve yakınlık dereceleri hakkında bilgi verilerek gelin adayı için altın ve kıyafet alındığında hangi akrabalara da hediye alınacağı bildirilir. İki ailenin kız evinde bir araya geldiği nişan günü, ailelerin sosyal yapısı ve dünya görüşlerine göre farkılık gösterebilir. Düğünden önceki Kurban Bayramı’nda damat evi tarafından kız evine gönderilmek üzere alınan koç geline alınan hediye altın takılıp süslenerek gönderilir. Düğün zamanı gelince, düğün sözü almaya kız evine giden delikanın yakınlarına alınacak eşyaların listesi verilir. Düğün günü belirlendikten sonra alınan eşya ve gıda maddeleri kız evine göderilir.
Evlenme geleneği içerisinde uygulanan pek çok törenin yanı sıra damat için yapılan törenler de vardır. Bunlardan biri de güveyliktir. Düğün gecesinden önce güvey tıraş yapılan damatın kuaför parasını sağdıcı karşılar. Düğünden önce perşembe günü damat ve arkadaşları hamama gittikten sonra erkek evi tarafından düğün akşamı, akraba ve komşulara düğün yemeği verilir. Gelin olmaya hazırlanan kız için düzenlenen kına gecesinin bir benzeri erkek için düzenlenen kısır gecesidir. Bu gece damadın arkadaşları ve akrabaları bir evde toplanarak günün ilk ışıklarına kadar çeşitli oyunlar oynarlar. Damadın düğün sırasında arkdaşları tarafından kaçırılmasına güvey çalmak denir ve sağdıç parayı verdikten sonra damat ortaya çıkarılır.
Evlenme olayının hemen her aşaması hediyeyle, bağışla, ödemeyle ve ziyaretle ilgili birtakım adetleri gerekli kılmaktadır. Bu adetlerden birisi de kız evinin takı takan damadın yakınları için hazırladığı çeyizdir. Çeyiz, bir bohça içinde gönderilen, çorap, gömlek, iç çamaşır, elbiselik kumaş, ayakkabı, peşkir, baş örtüsü ve seccade gibi hediyelerden oluşur.
Düğünden sonra akraba ve komşular gelinin evine kete, pasta türünden yoklama gönderirler. Yoklama işi birkaç hafta sürebilir. Yoklama işi bittikten sonra, göz aydını görmesine gidilir. Bu ziyaret yalnız kadınlar tarafından yapılır. Evin büyüğüne gözün aydın denilirken, yeni evlilere de mutluluklar dilenir. Bu ziyarete gelenlere çay, kahve, pasta veya duruma göre yemek ikram edilir. Ziyafet sırasında özellikle gelin hizmet eder. Oğlan evi göz aydın mevlidi okutur. Eş – dost ve akraba çağrılır. Göz aydınına gelenler arasında yeni gelin bulunuyorsa, kırk basması olmaması için her iki gelin sırt sırta yaklaştırılarak aralarında iğne değiştirilir.
Erzurum’da evliliğin her aşamasındaki adetlerin yanı sıra evlenme çeşitleri de varlığını koruyor. İşte bunlardan bazıları:
Kız kaçırma: Ailelerin evliliğe kesin karşı çıkması durumunda “kız kaçırma” olayı gündeme gelir. Bu durum ekonomik sebeplerle en çok kız tarafının engellemesi ile ortaya çıkar. Delikanlı kızla anlaşarak kaçırır. “Böylece düğünsüz derneksiz olarak evlilik bir oldu bittiye getirilir. Bu oldu bitti karşısında, devreye giren yakınlar ve dostlar yardımcı olarak, yeni yuvanın kurulması için bir çıkış yolu bulurlar.
Oturarak Almak: Erkeğin kızı zorla veya gönüllü kaçırması dışında, kızın bohçasını alarak oğlan evine gidip oturması durumu vardır ki, buna bazı yörelerde “oturakalma” denilmektedir. Erzurum’da da bu tip evlenme biçimine rastlanılmakla birlikte, “oturakalma” deyimi kullanılmaktadır.
Görücü Usülü: Kız seçme girişimi doğrudan doğruya evlenecek genç tarafından başlatıldığı gibi, gencin annesi, babası veya diğer yakınları tarafından da başlatılabilir. Erzurum’da, çoğu zaman gençler seçim işini yakınlarına bırakırlar.
Evlenme işine, “görücü” denilen erkek ailesi tarafından seçilen kadınlar grubunun kız evini ziyareti ile başlanır. Görücü ekibinin içinde erkeğin annesi, kız kardeşi, birkaç akraba hanımı ve güvenilir komşu hanımlar bulunur. Erkeğin ısrarla üzerinde durduğu bir aday yoksa ve kız beğenme yetkisini bu gruba vermişse, görücüler tek bir kız evini ziyaretle yetinmezler, Ev ev, mahalle mahalle, köy köy dolaştıkları olur.
Beşik Kertmesi: Erzurum’da rastlanan evlenme biçimlerinden birisi de “beşik kertme”dir. Dede Korkut kitabı’nda rastlanan beşik kertme yoluyla çocukların nişanlanmasının, çok eski bir gelenek olduğu anlaşılmaktadır. Çocuklar, henüz beşikte iken nişanlarının yapılması birçok il, ilçe ve köyümüze görülmektedir. Böylece çocuklar, daha evlenecek yaşı gelmeden kendi haberleri olmadan nişanlanmış olurlar. Bunun belirtisi olarak da beşiklerine birer kertik (işaret) yapılır. “Beşik Kertme” adı buradan gelmektedir.
Desmal alma: Kız yerine kıza ait bir eşyanın kaçırılmasının, kızı kaçırmakla eş tutulduğu bir evlenme biçimidir. Erzurum’un güney ilçelerinde (Karayazı, Hınıs, Tekmen, Çat) rastlanılmaktadır. bu adete göre, kız çeşmede, yolda ya da evdeyken delikanlı kızın dezmalını (baş örtüsünü) zorla çözüp kaçırır. Baş örtüsü kaçırılan kız gerçekten kaçırılmış sayılır. Bu durumda aileler birbirleriyle anlaşmak zorunda kalır. Kimi zaman bu sebepten aileler arasında kan döküldüğü olur.

Palandöken

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Selçuklu dönemi geleneksel mimari örneklerinden biri olan Yakutiye’nin onarımında şimdiye kadar çimento, eserin yapısı ile uyuşmayan sıradan tahta kapı ve pencereler ile mermer kullanıldığını belirleyerek hataları gidermek için restorasyon çalışması başlattı.

Cumhuriyet Caddesinde, tek minareli medrese olarak da tanınan Yakutiye’de geçen yıl Nisan ayında başlayan ve Ocak ayında tamamlanması planlanan çalışmalar hala bitirilemedi. Üst örtü, çatı, zemin, doğrama, vitrinler, alttan ısıtma sistemi ve elektrik panoları ile kablolarının kaldırılması ile görüntü kirliliğinin önüne geçilmesine çalışılırken, Medresenin tepesine PVC takılması tepkilere neden oldu.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Erzurum Röleve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından denetlenen restorasyon sırasında orta avlunun üzerinde bulunan aydınlatma amaçlı kubbe de (Fener) sökülerek yerine plastik olanı takıldı.

Yapılan restorasyon çalışmasını eleştiren vatandaşlar, tarihi eserin bütün özelliklerinin değiştirildiğini ve dünyanın hiçbir yerinde böylesi bir uygulama olmadığını belirttiler. Bir an önce PVC’nin sökülmesini istediler.

İldeki çocuk komitesi ile görüşmelerin sürdüğünü açıklayan Müze Müdürü Mustafa Erkmen, kurulması amaçlanan müze kapsamında çalışmaların başladığını dile getirdi.

Kültür ve turizm İl Müdürü Fikret Öztürk, uzun zamandır çalıştıkları “Hemşeri Turizmi” projesiyle Erzurum’a yılın 12 ayında en az 300 bin turist getirilebileceğini savundu. Proje kapsamında yerel anlamda sürdürülen çalışmaların önemli ölçüde tamamlandığını dile getiren Öztürk, il hatta yurt dışında yaşayan yüz binlerce Erzurumlunun proje kapsamında hem doğduğu toprakları ziyaret edeceği hem de il ekonomisine önemli bir kaynak sağlayacağını bildirdi.

Türkiye’nin hemen tüm vilayetlerinde Erzurumlu nüfusun var olduğunu ve bu sayının 3 milyon ile 4.5 milyon arasında değerlendirildiğini anlatan Fikret Öztürk, bu nüfusun her yıl yüzde 10’luk bölümünün bile Erzurum’a getirilmesinin önemli bir turizm geliri oluşturacağını kaydetti.

Proje kapsamında Türkiye’deki Erzurum Derneklerinin bilgilerinin toplandığını ve temasa geçildiğini söyleyen Öztürk, 2011 Dünya Üniversite kış Oyunları öncesi ve sonrasında projenin adım adım uygulamaya konulduğunu bildirdi.

Yıllardır doğdukları memleketten uzak olan Erzurumluların 2011 organizasyonu öncesi ve sonrasında proje kapsamında Erzurum’a davet edilebileceğini ifade eden Fikret Öztürk, projenin uygulanması ile birlikte yaz ve kış dönemlerinde Erzurum’un en ücra köşesinin bile yararlanabileceği önemli bir turizm girdiği elde edilebileceğini dile getirdi.
Hemşeri turizmi projesinin hem sürdürülebilir bir turizm çeşidi hem de Erzurum coğrafyasına dağılacak bir turizm çeşidi olduğunu savunan Öztürk, projenin zaman kaybetmeden hayata geçmesi için yoğun çaba gösterdiklerini söyledi.

Bugün “Erzurum’da doğmuşum” diyenlerin yarın “Babam Erzurum’da doğmuş”, ileri ki yıllarda “Dedem Erzurum’da doğmuş” diyerek şehirle bağlantılarının zayıflayacağını anlatan Öztürk, Erzurum’un şehir dışında var olan bu nüfus potansiyelinin hiçbir ilde bulunmadığını ve bu potansiyelin değerlendirilmesinin il ekonomisine ve kültürüne önemli katkılar sağlayabileceğini belirtti.

Erzurum Ajans

İstanbul Çekmeköy’de faaliyete geçen ANADOLU TV’yi uydudan FREKANS:10970/ SEMBOL:30000/VERTİCAL  adresinden izleyebilirsiniz.

Erzurum’daki Aziziye Tabyaları’nda tarihte “93 Harbi” olarak bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında yaşanan olayları ve 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları’nı anlatan ‘Aziziye’ isimli filmin çekimleri sürüyor.

Filmin Yapım Koordinatörü  Salih KARAMAN,  yaptığı açıklamada, film projelerinden Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın bilgisi olduğunu belirtti. Filmde oynaması için Erdoğan’a teklif götürüldüğünü bildiren Karaman, “Filmde hangi senaryoda oynayacağı bilgisi de kendisine gitti. Sayın Başbakan, Aziziye filmi projesiyle yakından ilgileniyor. Filmdeki rolü, madalya takmak olacak. Eğer rol alırsa film daha çok ses getirecektir ve bu Türkiye için de Erzurum için de çok iyi olacaktır” dedi.

Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi ve Acil Servisinde çekimi yapılan sahneyle ilgili de bilgi veren Karaman, bu sahnede 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları’nda kayak yarışmasında birinci olacak “Suna” karakterinin ağabeyinin, beyin tümörü tedavisi gördüğünü belirtti.

Erzurum’un tarihinde yaşanan kahramanlıkları, günümüzle bağdaştırarak filmde anlatmaya çalıştıklarını dile getiren Karaman, “Tarihte Nene Hatun, kızını evinde bırakarak cepheye savaşa gitmiştir. Geçmişte Nene Hatun’un kahramanlıkları söz konusu. Filmde de ‘Suna’ karakterinde Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde okuyan bir kızımızın ağabeyi Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tedavi görüyor. Nenehatun’un kızını evinde bırakıp, cepheye gittiği gibi Suna da hasta ağabeyini bırakıp, 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları yarışmasına katılıyor ve birinci oluyor. Suna’nın ağabeyi de rol gereği hastalığı ilerliyor ve ölüyor. Kısacası, Erzurum’un tarihinde yaşanan kahramanlıkların günümüzde de devam ettiğini filmde anlatmaya çalışacağız” diye konuştu

Erzurum Ajans

Köse Mehmed’in, Tasmasor ve Müdürge bölgelerine doğru uzanan eski Dumlu-Erzurum yolu üzerinde, büyük bir sazlık bulunduğunun, Ermeni ve Grek kaynaklarında da yer edindiğini söyleyen Konukçu, “Bu bölgede, baharda karların erimesi ile gölün kapladığı alan Umudum, Yeşilyayla, Güzelova ve Müdürge’ye kadar genişliyordu. bilim adamlarının söylediklerine göre, o gölden hatıra kalan Erzurum yerleşmesi ise, Gölbaşı ve mahallesidir” diye konuştu.

Müdürge ve Köse Mehmed yolu üzerinde tarihi yerleşim yeri tespit edildi
Kendisinin yürüttüğü bir çalışma sonucunda, Müdürge ile Köse Mehmed yolu üzerinde, Kargapazarı dağlarının kolu olan Çobandede yükseltisinde büyük bir kalıntı alanının ortaya çıkarıldığını hatırlatan Konukçu, bu çalışmayı yapma nedenini ise, şöyle açıkladı: “Erzurum Kalesi ve tabyalar üzerinde araştırma yaparken, değerli hemşerimiz ve Erzurum milletvekilliği yapmış olan Vehbi Kocagüney’in, Erzurum Kalesi’ne ait eserindeki haritaları inceleme fırsatı buldum. O eserde, Kocagüney’in ‘eski şehir yeri’ diye ifade ettiği bir bölgeye takıldım. Eserdeki haritalardan yola çıkarak, işaret edilen bölgeye gittim. Bir duvar gibi yükselen dağ ve tepesine ulaştığımda, oldukça eski bir kültünün izleriyle karşı karşıya kaldım. Burası, Vehbi Kocagüney’in de işaret ettiği gibi, ‘eski şehir yeri’ne benziyordu. Dış kale erimiş durumdaydı, iç kale ise, inatla ayakta durmaktaydı” şeklinde konuştu.

Tarih Profesörü Konukçu’dan Arkeolog Ve Sanat Tarihçilerine Çağrı
Blok kayalardan oluşan kale harabesinin, görünüş itibariyle çok eski zamanlara ait olduğunun anlaşıldığını vurgulayan Prof. Dr. Enver Konukçu, bu bölgede ilgili bilim adamlarının muhakkak bir araştırma yapması çağrısında bulundu. Konukçu, İlgili arkadaşlarımızın bu bölgede araştırma yapmaları zorunludur. Böylece, Erzurum Ovası’nı, bahar aylarında oluşan meşhur o gölü ve çevresindeki bazı bina kalıntılarının temelleri de ortaya çıkarılmış olunacaktır. Kim bilir, henüz geçmişi pek bilinmeyen bir eski Erzurum yerleşmesi veya şehri ile karşı karşıya da olabiliriz. Çeşitli araştırmalara ve bilimsel çalışmalara rağmen, geçmiş ve tarih konusunda bilmediğimiz o kadar çok ayrıntı var ki. Her biri, gün yüzüne çıkarılmayı bekliyor” dedi.

25 Haber

Konuyla ilgili bir açıklama yapan Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Av. Ahmet Küçükler, “ 08.03.2010 Tarihinde Elazığ’da meydana gelen depremde hayatını kaybeden kardeşlerimizin üzüntüsünü yüreğimizde yaşıyoruz bu nedenle 12 Mart 2010 tarihinde kurtuluş şenlikleri çerçevesinde düzenlemiş olduğumuz Kurtuluş şenlikleri Halk konserini iptal ettik’’ dedi.
Başkan Küçükler, ayrıca depremde hayatını kaybedenler için rahmet, yaralılara acil şifalar diledi.

Serginin açılışına Başkan Küçükler’in yanı sıra, çok sayıda davetli ve üniversite öğrencileri katıldı.
Atatürk Üniversitesi ‘BAP’ projelerince kaynağı sağlanan ‘Erzurum gravürleri’ projesinde 2000′li yıllar sonrası Erzurum gravürleri sanatseverlerle buluştu.

Sergide; Atatürk Evi, Kongre Binası, kaleler, kuleler, tabyalar, kapılar, medreseler, hanlar, hamamlar, çeşmeler, köprüler, camiler, türbeler, kümbetler, kiliseler, Erzurum evleri, doğal güzellikler yer alıyor.
‘Erzurum Gravürleri’ projesi için Erzurum ve ilçelerinde alan araştırmaları ve görsel kayıt gezileri yapılmış, elde edilen veriler katılımcıların sanatsal yorumları ile gravür atölyesinde ahşap, linol ve çinko plakalara aktarılarak üç yüze yakın kalıp ve baskı üretilerek Gravürlerle Erzurum kataloğu oluşturuldu.
Gravürler, proje kapsamında birçok yerde de sergilenmiş. Ayrıca, birçoğu uluslararası ve ulusal yarışma sergilerine katılmış ve bir kısmı da ödül almış. 39 sanatçının eseriyle katıldığı sergi, Erzurum’un kurtuluşunun 92. Yılı anısına 92 gravürden oluşturuldu. 2011 Üniversiade olimpiyat oyunları öncesinde kentin tarihi ve kültürel durumunun sanatsal ifadelerle çalışılmış olması bakımından önem arz ediyor.

Proje liderliğini Doç. Dr Mustafa Küçüköner’in yaptığı çalışmanın proje yürütücüleri Yrd.Doç. Dr. Lütfü Kaplanoğlu ve Yrd.Doç. Dr. Fikri Salman. Projede ayrıca Öğretim elemanları, Arş.Gör. Hüseyin Elitok, Öğt. Gör.İ.M.V. Noyan Güven, Öğt. Gör . Mevlüt Kaplanoğlu, Arş.Gör. Köksal Bilirdönmez, Arş.Gör. Murathan Er, Yüksek Lisans ve Lisans Öğrencileri: Hava Küçüköner Gülşen Ağyürek Şemsinur Çelik, Tuba Bedir, Ufuk Muslu, Ayhan Zeynal Ayşe Akça Cahid Yeşilyurt, Derya Karabıçak, Duygu Efe, Elif Acar, Elif Bulut, Fatih Keteci, Fatih Matiyar, Fatma Acay , Fatma Tülüce, Filiz Gültekin, Gökhan Çelikkıran , Güllüşan Esmer, Hayriye Yıldızlar, Hüseyin Cengiz M.Eren Ercan, Medine Dağ, Mikail Yıldız, Mustafa Karapınar, Müsebbih Fındık, Orhan Ardahanlı , Sadiye Arslansoy, Seval Tekin, Sinem Atmaca, ve Şafak Karagöz görev aldılar.

Büyük devletlerin kışkırtmasıyla Ermeni Milliyetçiler harekete geçirildi. Bir buçuk milyon Ermeni’nin öldürüldüğü konusu ortaya atıldı ve bu günümüze kadar geldi. Maalesef Türkiye’nin çeşitli yerlerden de buna destek çıkılmaktadır. Bizim Ermenilerle herhangi bir sorunumuz yok. Onlara tarihin akışı içerisinde son derece toleranslı davranmışız. Ama harp zamanında bir takım problemler ortaya çıkmış olabilir.

Soykırım olmuş veya olmamıştır buna tarihçiler karar verecektir. Ancak Ermeni tarihçilerinin bu konuya pek yanaşmadıkları görülmektedir. Kilisenin de baskısı, yahut önerisiyle her zaman haç korunmak istenmektedir. Dedeğim gibi Ermenilerle bizim aramızda bir problem yok. 1921′de Kars anlaşmasıyla bu durum kendi çerçevesi içerisinde rayına oturmuştur” dedi.
ABD’nin Temsilciler meclisinde almakta olduğu kararlarıın Türkiye’yi etkilediğini vurgulayan Prof. Dr. Enver Konukçu, burada haklı olan tarafın haksız olarak ilan edilmek istenmekte olduğunu ifade ederek şunları söyledi:
“Avrupa ülkelerinde şu anda sessizlik var ama ABD’de diaspora gerçekten çok etkin bir şekilde çalışmaktadır. Bunlar deve kuşu hikayesinde olduğu gibi başlarını toprağa sokuyor ve onun dışında başka hiçbir şey görmüyorlar. Başlarını soktuğu yer soykırım olayı ve bir takım çıkarlar oluyor. Atatürk’ün dediği gibi biz hep ‘Yurtta Sulh Cihanda Sulh’ özdeyişini uygulamaya çalışıyoruz. Nitekim hükümetin son zamanlarda aldığı karalarda bir açılımdı. Ama Ermeniler masadan her zaman galip çıkmak isteyeceklerdir.

Türkiye’nin de buna seyirci kalacağını zannetmiyorum. Büyük devletler ne yaparsa yapsın ABD’de eyaletlere dayalı temsilciler meclisi hangi kararı alırsa alsın doğru olan doğrudur. Amerika, Türkiye’yi kaybederse çok çalkantılı bir dervreye gireceğine inanmaktayız. Obama’nın yapacağı tek şey Bağımsız Amerikan Birleşik Devletleri başkanı olarak herhangi bir tesir altında kalmadan Türkiye’nin ve Ermenistan olayını çözmesi gerekir. Ya da siyasi çerçeveden çıkarması lazım. ABD’ye giden herkesin Newyork limanında gördüğü çok önemli bir heykel var. Bu hürriyet heykeli ancak ABD, bu heykelin temsil ettiği görüşe zaman zaman yer vermemektedir. Bir barbarizm, vandalizmin peşinde koşmaktadır. Ermeni meselesinin ABD gündemine getirtilmesi ve oturtulması son derece kötü bir olay olur.”

Toplantıda yabancı öğrencilere Erzurum’a gelip Türkçe kurslarına katıldıkları için teşekkür eden Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hikmet Koçak, Türkçe’nin çok geniş bir coğrafyada milyonlarca insan tarafından kullanılan bir dil olduğunu belirtti. Koçak, “Türkçe, bir kültür ve medeniyet dili olduğu kadar artık bir bilim dilidir de. Zengin Türk tarihini ve kültürünü anlayıp anlatabilmek için çok çalışmalı ve Türkçe’yi çok iyi öğrenmelisiniz” dedi.
Koçak, göreve geldikten sonra Atatürk Üniversitesi’ni dünya üniversiteleriyle buluşturmayı bir hedef olarak seçtiklerini ve Azerbaycan, İran, Gürcistan başta olmak üzere Türk Cumhuriyetleri ve bazı Asya ülkeleri üniversiteleriyle ikili anlaşmalar yaptıklarını hatırlattı. Dış temaslarını Nisan ayında yeniden başlatacağını anlatan Koçak, “Amacım, anlaşma yaptığımız üniversitelerle ilişkilerimizi her bakımdan çok daha yoğun ve kalıcı hale getirmektir. Yabancı üniversitelerdeki Türk dili bölümlerinde okuyan öğrencileri şimdilik Kış ve Yaz okullarına alarak burada bir süre eğitiminize katkı sağlıyoruz. Ancak, bunu, daha uzun sürelere yaymak düşüncesindeyiz. Üniversitemizdeki eğitiminizi yarım sömestre çıkarabilmek için gayret sarf ediyoruz,” açıklamasını yaptı.
Rektör Koçak, 28 Mayıs-1 Haziran tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi’nin ev sahipliğinde yapılacak olan “İpekyolu Rektörler Toplantı”sında bu konuların detaylı bir şekilde ele alınacağını kaydetti.

Dış İlişkiler Ofisi Müdürü Prof. Dr. Fahri Yavuz ile Orta Doğu ve Orta Asya – Kafkaslar Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlü Prof. Dr. Metin Akkuş da öğrencilere hitap etti. Akkuş ve Yavuz, amaçlarının, Atatürk Üniversitesi’nin yabancı ülke üniversiteleriyle olan ilişkilerini çok daha ileri götürmek ve kurumsal hale getirmek olduğunu ifade ettiler.
2007 yılında 2 yabancı öğrenciyle başlatılan Yaz Okulu uygulamasına bu yıl Kış Okulu’nun da ilave edildiğini anlatan konuşmacılar, geçen yıl düzenlenen Yaz Okulu’na 46, bu yıl düzenlenen Kış Okulu’na ise 30 öğrencinin katıldığını belirttiler.
Konuşmacılar, yurt dışındaki üniversitelerde Türkçe eğitimi alan öğrencilere yönelik açılan pratik Türkçe kurslarının Türkiye’de sınırlı sayıdaki üniversite tarafından gerçekleştirilen bir faaliyet olduğuna dikkat çektiler. Atatürk Üniversitesi’nin Türkçe eğitimi alan öğrencileri ağırlayarak kültürler arası köprü kurduğunu, bu çabaların ileride önemli meyveler vereceğini vurguladılar.

Konuşmacılar, Atatürk Üniversitesi’nin dışa açılma ve uluslararalılaşma çabasını destekleyen Rektör Koçak’a da ayrıca teşekkür ettiler.
Gürcistan, Azerbaycan, Kırgızistan, Makedonya, Rusya, Suriye ve Nahcivan’daki üniversitelerin Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Tarihi ve Türk Kültürü’yle ilgili çeşitli bölümlerinde okuyan 30 lisans öğrencisi, 12 Mart’a kadar “Kış Okulu Pratik Türkçe Kursu”nda eğitim görmeye devam edecekler.
Yabancı öğrencilerin ülkelerini tanıtım toplantısına Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.

Hikmet Koçak, Rektör Yardımcıları Sebahattin Tüzemen, Prof. Dr. Fahrettin Korkmaz, Prof. Dr. Samih Diyarbakır, Genel Sekreter Prof. Dr. Üstün Özen, Dış İlişkiler Ofisi Müdürü Prof. Dr. Fahri Yavuz, Orta Doğu Ve Orta Asya – Kafkaslar Araştırma Ve Uygulama Merkezi Müdürlü Prof. Dr. Metin Akkuş, öğrenciler ve öğretim üyeleri katıldı.

25 Haber

“Her Kahvehaneye 100 kitap”

Hazırladıkları “Her Kahvehaneye 100 Kitap” adlı projeyi, Erzincankapı semtindeki kahvehanelerden başlayarak hayata geçirdiklerini anlatan Karagül, “Kahvehanelerimizden birine 150, diğerine de 100 kitap temin ederek, projemizin açılışını yaptık.” dedi. Erzurum’da kahvehane kültürünün eskilere dayanan bir gelenek olduğunu, ancak geçmişte kahvehanelerin şimdi oldukları gibi sadece çay içilen bir mekan olmadığını anlatan Karagül, bu projenin aynı zamanda kahvehaneleri kıraathanelere dönüştürme çabası olduğunu kaydetti. Günümüzde en büyük sorunun, kitap okumamak olduğuna dikkati çeken Erdal Karagül, “Hangi yaş ve hangi kesimden olursa olsun, insanların okumaya ve öğrenmeye ihtiyaçları var. Biz bu ihtiyacın hissedildiği sürece, kahvehanelerimizi kitapla donatarak katkı sunmak istedik.” diye konuştu.

Kıraathane Dönüşümü

Erzincankapı semtinde bulunan iki ayrı kahvehanede, proje çerçevesinde önce kitaplık kurduklarını, ardından temin ettikleri kitapları bu kütüphanelere bağışladıklarını anlatan Şuurlu Öğretmenler Derneği Başkanı Erdal Karagül, kitapla donatılan kahvehane sayısını artırmaya kararlı olduklarını kaydetti. Projeye destek vermek isteyen kişi, kurum ya da kuruluşların, toplumun okuma ve öğrenme ihtiyacını gidermede önemli bir sorumluluğu da yerine getirmiş olacaklarını anlatan Karagül, Erzurum halkının bu çabaya karşı kayıtsız kalmamasını istedi. Karagül, “Halkımızdan beklentimiz, kahvehanelere kurduğumuz kitaplıklara kitap bağışlamaları ve daha çok insanın daha çok bilgiden istifade etmelerini sağlamalıdır. Bu projeyi hayata geçirmemizde bize en büyük desteği veren Sayın Valimize de teşekkür ediyoruz. Çünkü bu projenin hayata geçirilmesi bağlamında bizimle kendisi de ortak bir paydada buluştu. Biz arkamızdaki desteğin daha da artmasını arzuluyoruz. Biz, kahvehanelerimizi sadece bir bardak sıcak suyun içildiği mekanlar olmaktan çıkarıp, okuma, öğrenme ve eğitim merkezi haline getirmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı.

Demet Çizmeli ile Barış Pınar Çelebioğlu’nun birlikte yazdığı, proje tasarımı ve yönetmenliğini Mehmet Yıldız’ın üstlendiği oyunun dekor ve giysi tasarımı Suzan Kara’ya, ışık tasarımı Duran Güngör’e, müzik düzenlemesi Selçuk Yılmaz’a ait.

Dans ve hareket düzeni Sezai Yılmaz tarafından hazırlanan oyunda, Mehmet Yıldız, İrfan Kılınç, Ergin Özdemir, Kuvvet Yurdakul, Gökhan Kocaoğlu, Sezai Yılmaz, Taner Köse, Ferdi Dalkılıç, Salih Cem Şener, Ümit Turan, Eda Demirsoy, Yavuz Topçuoğlu, Aykut İspir, Kübra Tığtepe, Gürkan Eraslan, Fatma Ayçin Güvercin, Sinan Kaya, Suat Süren, Erkan Çoban, Metin Yartuğ ve Kenan Çinici rol alıyor

Fırsata dönüştü

ERZURUM ve Erzincan arasında yaşanan yargı krizi ülke gündemine bomba gibi düştü. Yaygın olarak yayın yapan onlarca TV ve gazete günlerce Erzurum merkezli yayın yaparak, konuyu enine boyuna tartıştı. Yargıda yaşanan bu deprem, ülke atmosferini gerse de, günlerce yapılan yayınlar Erzurum için fırsata dönüştü. Birçok televizyon, günlerce Erzurum Adliyesi önünde canlı yayınlar yaparak, bir bakıma kentin tanıtımını da yapmış oldu.

2011 için tanıtım yok

TELEVİZYONLAR kadar gazetelerde de Erzurum sıkça yeraldı ve almaya da devam ediyor. Neredeyse tüm gazetelerin manşetlerine taşınan, çok sayıda önde gelen köşe yazarının da kaleme aldığı Erzurum, böylelikle yaklaşık 10 milyon doları bulan bedava bir tanıtımı da yapmış oldu. Önümüzdeki yılın ilk aylarında dünya çapında bir organizasyona ev sahipliği yapmaya hazırlanan ancak tanıtım açısından hiçbir hamlenin yapılmadığı Erzurum, ülkeyi geren bir olayla da olsa tanıtımını yapmış oldu.

Erzurum il finali başladı

Bilgi İletişim Teknolojileri, Elektrik Elektronik ve Otomasyon, Kişisel ve Sosyal Hizmetler, Moda Tasarımı, Sağlık Hizmetleri, Ticari ve İş Yöneticiliği, Turizm Hizmetleri, Üretim ve Mühendislik ve Yaratıcı Sanatlar alanlarında yapılan “Proje Tabanlı Beceri Yarışması” İl Finali Erzurum’da başladı. Erzurum’daki 13 okuldan 38 projenin katıldığı yarışmanın açılış töreni, Erzurum Öğretmenevi’nde yapıldı. Milli Eğitim Bakanlığı Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü’nün koordinesinde düzenlenen Mesleki ve Teknik Eğitim Okullar arası İl Proje Tabanlı Beceri Yarışması’nın Bölge Koordinatörü Şerafettin Aydoğdu’nun açılış konuşmasını yaptığı törene, İl Milli Eğitim Müdürü Fevçi Budak, Palandöken İlçe Milli Eğitim Müdürü Ali Özer de katıldı. “Proje Tabanlı Beceri Yarışması” hakkında bilgiler aktaran Aydoğdu, “Önceden Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü’ne bağlı okullar arsında beceri yarışması olarak düzenlenen bu organizasyon, 2005 yılından bu yana mesleki ve teknik eğitim, okul ve kurumlar arası proje tabanlı beceri yarışması olarak değiştirildi. 10 alanda yapılan yarışmalara, öğrencilerimiz kendi hazırladıkları projelerle katılmaktadırlar.” dedi.

Aydoğdu, projelerin değerlendiriş sürecini anlattı

Yarışmaya katılan projelerin değerlendiriliş süreci hakkında da bilgiler aktaran Aydoğdu, “Projeler, özgünlüğü, daha önce yayınlanmış mı yayınlanmamış mı, projenin piyasada uygulanabilirliği, yaygınlaştırılması, verimliliği, ekonomiliği gibi 15 değerlendirmeden sonra kabul ediliyor. Bu değerlendirme ölçülerine göre projeler değerlendirilmiş olunuyor. Projelerin maliyeti değişiyor. Örneğin makine teknolojisine, üretim teknolojisini ait bir projenin maliyeti biraz yüksek iken, gıda hazırlama ve bilişim teknolojilerine ait projelerin maliyeti ise düşüktür. Burada önemli olan bilgi, beceri ve bir şey üretme kabiliyetini artırmak, yeni üretim alanları oluşturmak ve proje geliştirme alışkanlığı kazandırmak. Her okul, her öğrenci kendi imkanlarla bu projeleri hazırlıyor. Sosyal ortaklar bulabiliyorlar. Tabi bu sosyal ortaklar yerine göre bir yerlerden destek alabiliyorlar. Bu şekilde okul sanayi işbirliğini sağlanmış oluyor.” diye konuştu.

Erzurum, bölge finali’ne ev sahipliği yapacak

4 aşamadan oluşan yarışmaların, okul, il, bölge ve Türkiye finali olarak gerçekleştirildiğini anlatan Aydoğdu, Erzurum İl Finali’ne, 13 okulda hazırlanan 38 projenin katılmaya hak kazandığını belirterek, bu projelerden dereceye giren çalışmaların, 1 ile 5 Mart tarihleri arasında Erzurum’da gerçekleştirilecek olan Bölge Finali’nde Erzurum’u temsil edeceğini kaydetti. Bu organizasyonda, Erzurum’un bölgeden gelecek olan 540 öğrenciyi misafir edeceğini anlatan Aydoğdu, finalde yarışacak olan proje sayısının ise, 160 olacağını ifade etti.

Konuşmaların ardından İl Milli Eğitim Müdürü Fevzi Budak’la birlikte diğer katılımcılar, yarışmaya katılan projeler hakkında bilgiler aldılar.

Yarışmada, “Hayat Kurtaran Anahtar”, “Elektrikli Koltuk”, “Akıllı Otopark”, “Renkli Tuvalet”, “Sesli Çocuk Bezi”, “Cimri Ütü” ve “Kablo Avcısı” gibi birbirinden ilginç projeler sergileniyor.

Erzurum  Gazetesi

Almanya’da yayın yapan ZDF TV ekibi, Palandöken Kayak Merkezi’nin tanıtımı için Erzurum’a geldi. Kayak merkezinin ilçe sınırları içerisinde olması nedeniyle Palandöken Belediye Başkanı Orhan Bulutları ziyaret eden ZDF TV ekibi, kış turizmi ve oyunları ile ilgili bilgi aldı. Palandöken’in kış turizmi açısından marka olma yolunda ilerlediğinin altını çizen Başkan Bulutlar, kayak merkezinin Avrupa standartlarında olduğunu ifade etti.

Avrupa’nın farklı ortam ve yeni yerler aradığını söyleyen Bulutlar, bunun için en ideal yerin ise Palandöken Kayak Merkezi’nin olduğunu ifade etti. Avrupalıların aradığı sosyal ve kültürel ortamın Palandöken’de mevcut olduğunu belirten Başkan Bulutlar, ilçe için daha iyisini yapmak adına gece gündüz demeden çalıştıklarını sözlerine ekledi.

(CİHAN)

2008-2009 Eğitim Öğretim yılında başlatılan bilgi yarışmalarına bu eğitim öğretim yılanda da devam edildiğini belirten milli Eğitim Müdürlüğü yetkilileri “Bütün ilçelerde başlatılan bu yarışmalar vasıtasıyla öğrencilerimiz arasında sosyal ve kültürel yönden heyecanlı bir ortamın ve yarışma duygusunun da geliştirilmesine vesile olacaktır. Ayrıca eğitim ve öğretimin alt yapısını oluşturmak, katılımcı, paylaşımcı, canlı ve coşkun bir organizasyon haline gelmesi amacıyla da bu yıl 2. Tiyatro Şenliği Yarışması düzenlenmiştir.

Tiyatro yarışmasına katılan okulların eserleri 12.02.2010 tarihine kadar incelenecek, tiyatro şenliğine katılan oyunları Devlet Tiyatroları Salonunda sahnelenecektir. Geçen eğitim öğretim yılanda bu alanda çok anlamlı ve olumlu tepkiler alan eserler sahnelenmiş, yetenekli öğrenciler bu alanda performanslarını ortaya koymuşlardır. Amaç gelecekteki tiyatro eserleri yazarları ile tiyatro sanatçılarını yetiştirmektedir. Ders dışı etkinlerde sosyal ve kültürel çalışmalara aralıksız devam edilmektedir.”
25 Haber

Erzurum’da ilk kez bir köyün tarihi ile ilgili olarak kitap yayınlandı. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Enver Konukçu ve Doç. Dr. İbrahim Atnur’un ortak çalışması olan “Bir Köy Tarihi: Cinis” adlı eser, Erzurum Kitaplığı’na kazandırılan 20’inci kitap oldu. Üzerinde 10 yıl çalışıldıktan sonra okurlarla buluşturulan kitapta, Aşkale ilçesine bağlı Cinis (Ortabahçe) Köyü, tarihi, sosyal ve iktisadi yapısıyla ayrıntılı biçimde ele alınıyor.

Bir köy tarihi:Cinis
Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Enver Konukçu, bir zamanlar öğrencisi ve şimdi de meslektaşı olan Doç. Dr. İbrahim Atnur’la birlikte hazırladıkları kitapla ilgili olarak bilgiler verdi. 7 bölüm ve 264 sayfadan oluşan “Bir Köy Tarihi: Cinis” adlı eserin, Erzurum’da bir köyün tarihini anlatan ilk kitap olduğunu vurgulayan Konukçu, tarihi geçmişi yıllar öncesine dayanan Cinis Köyü’nü, hem Osmanlı, hem de Cumhuriyet dönemine kayıtlarına başvurmak suretiyle ele aldıklarını kaydetti. Yeni adıyla Ortabahçe olarak anılan Cinis Köyü’nün, gün yüzüne çıkartılan bulgular sayesinde tarihi bir yerleşim merkezi olduğunun bilindiğini anlatan Konukçu, “Cinis Köyü aynı zamanda, Ermeni vahşetinin izlerini gözler önüne seren geçmişiyle de büyük önem taşımaktadır. Ermeniler tarafından sergilenen vahşetin belki de en acımasızı, bu köyde gerçekleştirilmiştir.” diye konuştu.

Eser on yılda hazırlandı
“Bir Köy Tarihi: Cinis” adlı kitapta, Cinis Köyü’nün sadece tarihi geçmişine değil, tarihi kayıtlara dayanarak, sosyal ve iktisadi yapısını da ele aldıklarını dile getiren Konukçu, “Bu kitabın yayına hazırlanması süreci yaklaşık 10 yıl sürdü. Meslektaşım Doç. Dr. İbrahim Atnur’la birlikte detaylı ve çok kapsamlı bilgilere ulaşarak, Erzurum Kitaplığı’na yeni bir eser kazandırmış olduk. Erzurum Kitaplığı’na dahil edilen 20’inci kitap olan bu çalışma, Ermeni mezalimi denilince akıllara gelen ilk köy olan Cinis’in, farklı yönleriyle de ele alındığı bir çalışma oldu.” dedi. Dergah Yayınları’ndan çıkan “Bir Köy Tarihi: Cinis” adlı kitabın sayfa tasarımının Ayten Balaç, kapak tasarımı ise, Sermin Yavuz’a ait. 264 sayfalık kitapta, Cinis Köyü’ne ait resimlere de yer veriliyor.
Erzurum Gaetesi

ERZURUM AJANS- Geçtiğimiz günlerde Başbakan Tayyip Erdoğan’ın ‘Muhalefet Liderlerini’ benzettiği Erzurumlu Teyyo Pehlivan, bugünler de dünyanın gündeminde.

İsveç kaynaklı ‘Theyou Pehlione’ sloganıyla hazırlanan bir kısa filmde, Teyyo Pehlivan dünyanın kahramanı olarak ilan ediliyor. Ünlü paylaşım siteleri Fecebook ve Yutube’de izlenme rekorları kıran filmde Teyyo Pehlivan, yeni ismi ile de bir farklı espri kaynağı…

Erzurum Ajans

Güvenlik hizmetlerinde toplumun katılım ve desteğinin sağlanması, polis ve toplum arasında güvene dayalı kalıcı ilişkiler kurulması, sorunlara yerinde ve etkin çözümler bulunması ile genel anlamda suçla mücadelede polisin nüfuz ve etkinliğinin arttırılması amacıyla uygulamaya konulan Toplum Destekli Polislik projesi çalışmalarına devam ediliyor.
Toplum Destekli Polislik Faaliyetleri kapsamında Erzurum Devlet Tiyatroları ve Toplum Destekli Polislik Şube Müdürlüğü işbirliği ile il merkezi polis sorumluluk bölgesinde ikamet etmekte olan ve ilköğretim okulu öğrencilerinden daha evvel hiç tiyatroya gitmemiş öğrencilerin tiyatroya götürülerek tiyatro sevgisinin aşılanması amacı ile Tiyatro Etkinliği düzenlendi.

2009-2010 Eğitim Öğretim dönemi süresince her okuldan düzenli olarak 50 öğrencinin tiyatroya götürülmesi planlandığı belirtilerek, uygulama ilk olarak ilimiz Maksut Efendi Mahallesinde bulunan Maksut Efendi İlköğretim Okulu öğrencilerinin 20 Ocak 2010 günü saat: 14.00 de Kağıt Şenliği isimli çocuk oyununa katılımıyla başlayacağı bildirildi.

Erzurum Toplum Destekli Polislik Şube Müdürlüğü ve Devlet Tiyatroları işbirliğince düzenlenen söz konusu etkinliğin polis halk ilişkilerini güçlendireceği amaçlanıyor.

25 Haber

Erzurum Ajans-Atatürk Üniversitesi’nden bir grup akademisyenin bir araya gelerek oluşturdukları Osmanlı Felsefe Çalışmaları Atölyesi, nitelikli eserler vermeye devam ediyor. Kısa süre önce Ziya Gökalp’in Malta sürgününde verdiği dersler etrafında kaleme aldığı 12 defterden oluşan unutulmuş eseri, Felsefe Dersleri’ni yayına hazırlayan atölye, dikkat çekici 4 eseri daha okurların beğenisine sundu. Konya merkezli Çizgi Yayınları’ndan çıkan eserlerde Ali Utku, Erdoğan Erbay, Nevzat Hafiz Yanık, Arzu Ekinci ve Sebahattin Çevikbaş’ın imzası bulunuyor.

İlk kitap, Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e devreden felsefe birikimine katkı sağlayan önemli isimlerden Rıza Tevfik Bey’in “Darülfünun Felsefe Ders Notları”ndan oluşuyor. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erdoğan Erbay ve Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ali Utku’nun imzası bulunan eserde, Rıza Tevfik’in 1918-1921 yılları arasında Dârülfünun’da verdiği felsefe derslerine ait “Mabadettabiiyat Derslerine Ait Vesaik”, “Ontoloji Mebahisi”, “Estetik” ve “Bergson Hakkında” başlıklı taş basma ders notları bir araya getiriliyor. Hazırlayanların kaleme aldıkları, “Feylesof Rıza Tevfik Bey: Darülfünun Kürsüsünden Felsefe Dersleri” başlıklı sunuşta bu ders notları, Rıza Tevfik’in geniş felsefi birikiminin vesikaları olarak sunuluyor. Ayrıca eserin girişinde Rıza Tevfik üzerine çalışmalarıyla tanınan Abdullah Uçman’ın da “Rıza Tevfik’in Edebi ve Felsefi Portresi Üzerine Bir Deneme” başlıklı aydınlatıcı bir makalesi de yer alıyor.

Osmanlı Felsefe Çalışmaları Atölyesi’nden 4 yeni eser

Osmanlı Felsefe Çalışmaları Atölyesi’nin hazırladığı ikinci kitap ise, İkinci Meşrutiyet dönemi Osmanlı fikir hayatının önemli simalarından Doktor Abdullah Cevdet Bey’in “Fünun ve Felsefe ve Felsefe Sanihaları”nı anlatıyor. Doğu Dilleri ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat H. Yanık ile Yrd. Doç. Dr. Ali Utku’nun emeğinin bulunduğu eser, son dönem Osmanlı felsefe serüveni açısından önemli olarak değerlendiriliyor. 1906 ve 1912 yıllarında çeşitli ilavelerle genişletilip yeniden yayınlanan eser, Ayet-i Kerime ve Hadis-i Şerif’lerden İctihad Kütüphanesi’nin yayınladığı Abdullah Cevdet çevirisi kitaplara, Fransızca, İngilizce, Arapça ve Farsça eserlerden yerli-yabancı gazete ve dergilere Abdullah Cevdet’in düşünsel serüvenine tanıklık eden ilgi çekici dikkatlerin ördüğü bir derleme olarak tarif ediliyor. Eserin girişinde, Princeton Üniversitesi, Yakın Doğu Çalışmaları Bölümü Başkanı M. Şükrü Hanioğlu’nun “Abdullah Cevdet Bey ve Fünun ve Felsefe” başlıklı bir makalesi de yer alıyor.

İlk Kadın Felsefeci olan Fatma Aliye Hanım

Okurlara ulaştıran üçüncü eser de, Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı, “ilk kadın felsefeci” Fatma Aliye Hanım’ın Tedkik-i Ecsam’ı (Cisimlerin İncelenmesi) şeklinde karşımıza çıkıyor. “Türkiye’de bir kadın yazar tarafından kaleme alınan ilk felsefe tarihi olan” Teracim-i Ahval-i Felasife daha önce “Osmanlı Felsefe Çalışmaları” dizisinde yayınlanırken, Tedkik-i Ecsam ile iki temel felsefi eser, bu çalışmayla okurlar buluşturulmuş olunuyor. Tedkik-i Ecsam’da Fatma Aliye, Osmanlı düşünce hayatında önemli tartışmalara konu olan materyalizme yönelik erken eleştirilerden birini ortaya koyuyor. Batılı felsefi tartışmalar karşısında İslâm kültür dünyasının birikimine yaslanmaya ve geleneği sürdürmeye çalışan Fatma Aliye, diğer felsefi metni Teracim-i Ahval-i Felasife’deki (Filozofların Biyografileri) tutumuna benzer şekilde, Tedkik-i Ecsam’da materyalizm meselesini Batı felsefesinin olduğu kadar İslam felsefesi ve kelamının maddeye ilişkin tartışmalarının arka planıyla birlikte ele alıyor. Kitapta, yine Ali Utku ile Arzu Ekinci’nin imzası bulunuyor.

 Rasyonalist Filozofu Leibniz ve ilk akademik Ççalışma

Atölye tarafından hazırlanan dördüncü ve sonuncu kitap ise, Zekeriya Kadri’nin 17. yüzyıl Batı felsefesinin büyük rasyonalist filozofu Gottfried Wilhelm Leibniz üzerine bir incelemesi olan “Wilhelm Leibniz” adıyla boy gösteriyor. Eser, Darülfünun felsefe tarihi kürsüsünde gerçekleştirilen ilk akademik çalışma niteliği taşıyor. Darülfünun felsefe kadrosunun, Babanzade Ahmed Naim, İzmirli İsmail Hakkı ve Mehmed Emin Erişirgil gibi isimlerin öncü girişimleriyle gerek felsefe dili ve gerek yorum ve eleştiri etkinliği bağlamında kurduğu güçlü geleneğin değerlendirilmesine imkan sunması bakımından önem arz ediyor. Eserin girişinde S. Hayri Bolay’ın “Zekeriya Kadri ve Felsefe” başlıklı bir makalesi de yer alıyor.

Cumhuriyeti Erzurum’da kuran ve Erzurum’un nüfus cüzdanını taşıyan Mustafa Kemal Atatürk, kayıtsız ve şartsız en büyük Erzurumlu. Erzurum en ünlü liderleri, şairleri ve alimleri yetiştirmiş. Erzurumlu yeri geldiğinde değerini sahiplenmiş.
NAİL BABA
Nail Baba (Nail Orhon) Aslen Hemşinlir. 1940 yılında Erzurum’da dünyaya geldi. 1938 yılında babası Hüseyin Orhon’un Cumhuriyet Caddesi’nde açtığı Hemşin adlı pastaneyi, 2000′li yıllara taşıdı. 12 Eylül 1980 öncesi, sokakta birbirlerine silah çeken ülkücüler ile solcuları her gece aynı pastanede buluşturmayı başaran Orhon, 1993 yılında Hemşin’i yeni hüviyetine kavuşturdu. Kültür ve sanat ocağı olarak nitelendirilen Hemşin, 1995 yılında UNESCO tarafından ‘Hoşgörü mekanı’ olarak seçildi ve ödüllendirildi.
Erzurum’a gelen yerli ve yabancı devlet adamları, sanatçıların ilk uğradıkları yerlerden biri olan Hemşin’in sahibi Nail Orhon, Atatürk Üniversitesi’nde okuyan öğrenciler tarafından ‘Baba’ ünvanına layık görüldü. 31 Nisan 2009′da hayata veda etti.
GULLEBİ TURAN
Gullebi Turan (Turan Ustaoğlu) 1951′de Erzurum’da doğdu. Daha 3 yaşındayken babasını kaybetti. Çocukluk yıllarında manavda çalıştı. Ünlü saz ustası Arif Sağ tarafından İstanbul’a götürüldükten sonra sanat çevrelerine girdi. Esprili ve safca konuşmaları onun kısa sürede sevilmesine neden oldu. Hülya Avşar, İbrahim Tatlıses, Kadir İnanır’la ilgili çeşitli anıları anlatılır. Özellikle TRT İstanbul Radyosu’nun sanatçıları tarafından tanınan Turan Ustaoğlu, 1993 yılında sirozdan hayatı kaybetti.
İŞPORTACI JİLET ŞEREF
Jilet Şeref (Şeref Öğütçü) 1931 yılında Erzurum’da doğdu. İlkokul mezunu. Askerliğini yaptığı İstanbul’da gördüğü ve benimsediği işportacılık mesleğini Erzurum’da ilk başlatan isim olarak tanınıyor. Daha çok jilet sattığı için ”Jilet Şeref” lakabıyla ünlendi. Çok sevdiği ama evlenemediği kız için çok sayıda aşk şiiri yazdı. Bunun yanı sıra espritüel kişiliği ve ilginç fıkralarıyla tanındı. Zayıf, uzun boylu ve yakışıklıydı. Sürekli fötr şapka giyerdi. Daha sonra görücü usulle evlendi ve bu evlilikten üç
çocuğu oldu. Jilet Şeref, 1994 yılında hayata veda etti.
Jilet Şeref’in bir anısı şöyle:
“BÖCEĞİN GÖZÜNE İLAÇ
Bir gün Jilet Şeref, elinde tuttuğu böcek ilacının reklamını yaparak, etrafındakileri ikna etmeye uğraşır. İlaçlardan alan köylünün biri, bunu nasıl kullanacağını sorar. Jilet Şeref, gayet ciddi bir şekilde:
”Bak canım kardeşim. Bu elindeki şişenin kapağını bir sola, iki sağa çevirerek açacaksın. Sonra parmakların arasına bir tutam ilaç alacaksın. Bu ilacı, yakaladığın böceğin gözüne dökeceksin. Birkaç saniye sonra böcek ölür” diye cevap verir.
Bu yanıta şaşıran köylü, bir elindeki şişeye, bir de Şeref’in yüzüne bakarak:
”Eee ağabey, ben böceği tuttukdan sonra gendim öldürürüm” diyince hazır cevap Jilet Şeref, nükteyi patlatır:
”Daha iyi ya kardeşim. Aldığın ilaç yanına kar kalır.”
ELLEM GULLEM NAİM HOCA
NAİM HOCA
(NAİM GÖLLEROĞLU)
1925 yılında Erzurum’da doğdu. Küçük yaşlardan itibaren Erzurum’un tanınmış hocalarından dersler aldı. Geçimini sağlamak için bir süre berber çıraklığı yaptı. 1944-1947 yılları arasında askerliğini yaptıktan sonra çeşitli camilerde imam olarak çalıştı. Son olarak Zeynel Camii imamı iken emekliye ayrıldı. Hacılar hanı yanında çok küçük bir dükkanda sarraflık (kuyumculuk) yaptı. Erzurum’da evine ilk televizyon alanlardan biriydi. Sanatla, sporla çok yakından ilgilenirdi. Tiyatroya gitmeyi ve Erzurumspor’un
maçlarını izlemeyi çok severdi. ”Ellem gullem, yani kurnazlık” lafını dilinden düşürmez, yazdığı şiirleri toplantılarda ezbere okumayı severdi. Atatürk’e yazdığı şiirle de büyük beğeni toplamıştı. Asıl ününü 1993 yılında PKK’nın Erzurum’da yaptığı Çiçekli ve Yavi katliamlarının ardından sokaklara dökülen binlerce Erzurumlu’yu sakinleştirerek evlerine gönderdikten sonra yaptı. Spor faaliyetlerini ve centilmenliği teşvik ettiği için 1977 yılında Fair-Play ödülünü Litvanya’nın başkenti Vilniusk’ta aldı. Naim Hoca, 1999 yılında yakalandığı kanser hastalığından kurtulamayarak hayata veda etti. Naim Hoca’dan bir renk:
BANKAMATİK
Naim Hoca, bir gün Zeynel Camii’nde yine vaaz veriyordu. İnsanın günahı ve sevabı bu dünyada kazanacağından söz ediyordu. Bir örnekle bunu açıklamak isterken başladı anlatmaya:
”Bahın gözüm cemaat. Günahnan sevap neye benzer bilir misiniz? Hani yeni çıhmış bir makine var ya, bankalara koymuşlar, gidip içinden para çekirsen.”
Cemaatten biri, ”Hocam onun adi bankamatik” der. Naim Hoca başıyla onaylayarak devam eder:
”Temam ola Müslüman. İşte o matik var ya, ona gidir bir kart sohirsan. Sonra birkaç numara yazirsan. Eğer para yatırmışsan, hemen istediğin parayi verir. Yoh daha önce para yatırmamışsan, makine sene diyir ki:
- Ula, sen ne parasi yatırdın ki, şimdi de benden istirsen. Hadi oradan çekil. Ellem gullem yoh.
İşte sevap da buna benzer. Eğer bu dünyada sevap yaparsan, öbür dünyada garşan gelir. Yapmazsan, heçbir şey bekleme.”
SINIR TANIMAZ HAYALLERİN ADAMI TEYO PEHLİVAN (TAYTİP İDE)
1923 yılında Hasankale ilçesinin Ağaçminare Mahallesi’nde doğdu. Çiftçi bir ailede 4 kardeşten biri. Gençliğinde çiftçilik yaptı. Kıt imkanlarına rağmen iyi giyinmeyi seviyordu. Hiç okul yüzü görmedi. Okur yazar değildi ama bilmediği dil, sökmediği alfabe yoktu. Yeniçeri ağalığı sırasında kılıcının önünde Napolyon’u bile diz çöktürmüştü. Duvarda asılı kispetine el atınca, dünyanın bütün pehlivanları altına kaçırırdı. Muhammed Ali’yi yumruğuyla Müslüman etmişti. Yüzmeyi Büyük Çermik’te öğrenmişti ama bir keresinde İstanbul Boğazı’ndan girmiş Süveyş Kanalı’ndan çıkmıştı. Eline tüfeği aldı mı, bütün hayvanlar kaçacak delik arardı. Cirit oynarken İngiliz tayr saniye sonra böcek ölür” diye cevap verir.
ına binerdi. Bir keresinde Hasankale’den attığı cirit, Ekvator’u dolaştıktan sonra geriye dönmüştü. Son nefesine kadar yaşadığı Pasinler’den başka sadece Erzurum’u görmüştü. Ancak arada bir kaybolduğunda New York’tan telefon açardı. Yazları şeker çuvalından diktirdiği beyaz, kışları ise siyah renk Dadaş elbisesi giyerdi. Gümüş köstek ve altın suyuna batmış zincirli cep saati aksesuar olarak kullanırdı. Cüneyt Arkın vari gezinirdi. 11 yıl önce hayatını kaybetti.
EZANI OKUR, NAMAZI KILMAZ (ŞEVKET BOZDEMİR)
1939 yılında Erzurum’un Ağveren köyü’nde doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra çeşitli mesleklerde çalıştı. Boyacılık, sıvacılık, elektrikçilik yaptı. Erzurum Göğüs Hastanesi’nde teknisyen olarak çalıştı ve buradan emekli oldu.
Bozdemir’den bir öykü:
Gez Camii imamı Lütfi Hoca, müezzini gelmediği için Arap Şeko’dan yardım ister. Ancak Şeko, arkadaşları ile taş (okey) oynamak için sözleşmiştir. Bu nedenle Şeko, Hoca ile pazarlık yapar:
”Hocam, tamam gelir ezan okuram ama namazı gılmam. İsdirsen gelim, yoh isdemirsen gelmiyim” diyince kahvediler katıla katıla gülmeye başlarlar. Rahmetli Lütfi Hoca dayanamaz: ”Ula Şevket, eşk olsun. Şimdiye kadar çok şey gördüm ama namazın pazarlığına ilk defa şahit oldum.”
Deniz Gezmiş, Cemal Gürsel, Cemalletin Kaplan, Acun Ilıcalı, İbrahim Erkal, Refik Durbaş, Doğuş, Fatih Ürek, Arif Sağ, Erdal Erzincan, Tekin Karabey Erzurum’un ünlülerinden bazıları.

Başbakan Erdoğan’ın Teyyo Pehlivan benzetmesi, Erzurum’un yetiştirdiği önemli değerlerin de hatırlanmasına neden oldu.

Cumhuriyeti Erzurum’da kuran ve Erzurum’un nüfus cüzdanını taşıyan Mustafa Kemal Atatürk, kayıtsız ve şartsız en büyük Erzurumlu. Erzurum en ünlü liderleri, şairleri ve alimleri yetiştirmiş. Erzurumlu yeri geldiğinde değerini sahiplenmiş.
NAİL BABA
Nail Baba (Nail Orhon) Aslen Hemşinlir. 1940 yılında Erzurum’da dünyaya geldi. 1938 yılında babası Hüseyin Orhon’un Cumhuriyet Caddesi’nde açtığı Hemşin adlı pastaneyi, 2000′li yıllara taşıdı. 12 Eylül 1980 öncesi, sokakta birbirlerine silah çeken ülkücüler ile solcuları her gece aynı pastanede buluşturmayı başaran Orhon, 1993 yılında Hemşin’i yeni hüviyetine kavuşturdu. Kültür ve sanat ocağı olarak nitelendirilen Hemşin, 1995 yılında UNESCO tarafından ‘Hoşgörü mekanı’ olarak seçildi ve ödüllendirildi.
Erzurum’a gelen yerli ve yabancı devlet adamları, sanatçıların ilk uğradıkları yerlerden biri olan Hemşin’in sahibi Nail Orhon, Atatürk Üniversitesi’nde okuyan öğrenciler tarafından ‘Baba’ ünvanına layık görüldü. 31 Nisan 2009′da hayata veda etti.
GULLEBİ TURAN
Gullebi Turan (Turan Ustaoğlu) 1951′de Erzurum’da doğdu. Daha 3 yaşındayken babasını kaybetti. Çocukluk yıllarında manavda çalıştı. Ünlü saz ustası Arif Sağ tarafından İstanbul’a götürüldükten sonra sanat çevrelerine girdi. Esprili ve safca konuşmaları onun kısa sürede sevilmesine neden oldu. Hülya Avşar, İbrahim Tatlıses, Kadir İnanır’la ilgili çeşitli anıları anlatılır. Özellikle TRT İstanbul Radyosu’nun sanatçıları tarafından tanınan Turan Ustaoğlu, 1993 yılında sirozdan hayatı kaybetti.
İŞPORTACI JİLET ŞEREF
Jilet Şeref (Şeref Öğütçü) 1931 yılında Erzurum’da doğdu. İlkokul mezunu. Askerliğini yaptığı İstanbul’da gördüğü ve benimsediği işportacılık mesleğini Erzurum’da ilk başlatan isim olarak tanınıyor. Daha çok jilet sattığı için ”Jilet Şeref” lakabıyla ünlendi. Çok sevdiği ama evlenemediği kız için çok sayıda aşk şiiri yazdı. Bunun yanı sıra espritüel kişiliği ve ilginç fıkralarıyla tanındı. Zayıf, uzun boylu ve yakışıklıydı. Sürekli fötr şapka giyerdi. Daha sonra görücü usulle evlendi ve bu evlilikten üç
çocuğu oldu. Jilet Şeref, 1994 yılında hayata veda etti.
Jilet Şeref’in bir anısı şöyle:
“BÖCEĞİN GÖZÜNE İLAÇ
Bir gün Jilet Şeref, elinde tuttuğu böcek ilacının reklamını yaparak, etrafındakileri ikna etmeye uğraşır. İlaçlardan alan köylünün biri, bunu nasıl kullanacağını sorar. Jilet Şeref, gayet ciddi bir şekilde:
”Bak canım kardeşim. Bu elindeki şişenin kapağını bir sola, iki sağa çevirerek açacaksın. Sonra parmakların arasına bir tutam ilaç alacaksın. Bu ilacı, yakaladığın böceğin gözüne dökeceksin. Birkaç saniye sonra böcek ölür” diye cevap verir.
Bu yanıta şaşıran köylü, bir elindeki şişeye, bir de Şeref’in yüzüne bakarak:
”Eee ağabey, ben böceği tuttukdan sonra gendim öldürürüm” diyince hazır cevap Jilet Şeref, nükteyi patlatır:
”Daha iyi ya kardeşim. Aldığın ilaç yanına kar kalır.”
ELLEM GULLEM NAİM HOCA
NAİM HOCA
(NAİM GÖLLEROĞLU)
1925 yılında Erzurum’da doğdu. Küçük yaşlardan itibaren Erzurum’un tanınmış hocalarından dersler aldı. Geçimini sağlamak için bir süre berber çıraklığı yaptı. 1944-1947 yılları arasında askerliğini yaptıktan sonra çeşitli camilerde imam olarak çalıştı. Son olarak Zeynel Camii imamı iken emekliye ayrıldı. Hacılar hanı yanında çok küçük bir dükkanda sarraflık (kuyumculuk) yaptı. Erzurum’da evine ilk televizyon alanlardan biriydi. Sanatla, sporla çok yakından ilgilenirdi. Tiyatroya gitmeyi ve Erzurumspor’un
maçlarını izlemeyi çok severdi. ”Ellem gullem, yani kurnazlık” lafını dilinden düşürmez, yazdığı şiirleri toplantılarda ezbere okumayı severdi. Atatürk’e yazdığı şiirle de büyük beğeni toplamıştı. Asıl ününü 1993 yılında PKK’nın Erzurum’da yaptığı Çiçekli ve Yavi katliamlarının ardından sokaklara dökülen binlerce Erzurumlu’yu sakinleştirerek evlerine gönderdikten sonra yaptı. Spor faaliyetlerini ve centilmenliği teşvik ettiği için 1977 yılında Fair-Play ödülünü Litvanya’nın başkenti Vilniusk’ta aldı. Naim Hoca, 1999 yılında yakalandığı kanser hastalığından kurtulamayarak hayata veda etti. Naim Hoca’dan bir renk:
BANKAMATİK
Naim Hoca, bir gün Zeynel Camii’nde yine vaaz veriyordu. İnsanın günahı ve sevabı bu dünyada kazanacağından söz ediyordu. Bir örnekle bunu açıklamak isterken başladı anlatmaya:
”Bahın gözüm cemaat. Günahnan sevap neye benzer bilir misiniz? Hani yeni çıhmış bir makine var ya, bankalara koymuşlar, gidip içinden para çekirsen.”
Cemaatten biri, ”Hocam onun adi bankamatik” der. Naim Hoca başıyla onaylayarak devam eder:
”Temam ola Müslüman. İşte o matik var ya, ona gidir bir kart sohirsan. Sonra birkaç numara yazirsan. Eğer para yatırmışsan, hemen istediğin parayi verir. Yoh daha önce para yatırmamışsan, makine sene diyir ki:
- Ula, sen ne parasi yatırdın ki, şimdi de benden istirsen. Hadi oradan çekil. Ellem gullem yoh.
İşte sevap da buna benzer. Eğer bu dünyada sevap yaparsan, öbür dünyada garşan gelir. Yapmazsan, heçbir şey bekleme.”
SINIR TANIMAZ HAYALLERİN ADAMI TEYO PEHLİVAN (TAYTİP İDE)
1923 yılında Hasankale ilçesinin Ağaçminare Mahallesi’nde doğdu. Çiftçi bir ailede 4 kardeşten biri. Gençliğinde çiftçilik yaptı. Kıt imkanlarına rağmen iyi giyinmeyi seviyordu. Hiç okul yüzü görmedi. Okur yazar değildi ama bilmediği dil, sökmediği alfabe yoktu. Yeniçeri ağalığı sırasında kılıcının önünde Napolyon’u bile diz çöktürmüştü. Duvarda asılı kispetine el atınca, dünyanın bütün pehlivanları altına kaçırırdı. Muhammed Ali’yi yumruğuyla Müslüman etmişti. Yüzmeyi Büyük Çermik’te öğrenmişti ama bir keresinde İstanbul Boğazı’ndan girmiş Süveyş Kanalı’ndan çıkmıştı. Eline tüfeği aldı mı, bütün hayvanlar kaçacak delik arardı. Cirit oynarken İngiliz tayr saniye sonra böcek ölür” diye cevap verir.
ına binerdi. Bir keresinde Hasankale’den attığı cirit, Ekvator’u dolaştıktan sonra geriye dönmüştü. Son nefesine kadar yaşadığı Pasinler’den başka sadece Erzurum’u görmüştü. Ancak arada bir kaybolduğunda New York’tan telefon açardı. Yazları şeker çuvalından diktirdiği beyaz, kışları ise siyah renk Dadaş elbisesi giyerdi. Gümüş köstek ve altın suyuna batmış zincirli cep saati aksesuar olarak kullanırdı. Cüneyt Arkın vari gezinirdi. 11 yıl önce hayatını kaybetti.
EZANI OKUR, NAMAZI KILMAZ (ŞEVKET BOZDEMİR)
1939 yılında Erzurum’un Ağveren köyü’nde doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra çeşitli mesleklerde çalıştı. Boyacılık, sıvacılık, elektrikçilik yaptı. Erzurum Göğüs Hastanesi’nde teknisyen olarak çalıştı ve buradan emekli oldu.
Bozdemir’den bir öykü:
Gez Camii imamı Lütfi Hoca, müezzini gelmediği için Arap Şeko’dan yardım ister. Ancak Şeko, arkadaşları ile taş (okey) oynamak için sözleşmiştir. Bu nedenle Şeko, Hoca ile pazarlık yapar:
”Hocam, tamam gelir ezan okuram ama namazı gılmam. İsdirsen gelim, yoh isdemirsen gelmiyim” diyince kahvediler katıla katıla gülmeye başlarlar. Rahmetli Lütfi Hoca dayanamaz: ”Ula Şevket, eşk olsun. Şimdiye kadar çok şey gördüm ama namazın pazarlığına ilk defa şahit oldum.”
Deniz Gezmiş, Cemal Gürsel, Cemalletin Kaplan, Acun Ilıcalı, İbrahim Erkal, Refik Durbaş, Doğuş, Fatih Ürek, Arif Sağ, Erdal Erzincan, Tekin Karabey Erzurum’un ünlülerinden bazıları.

Göz yaşları ve duygu seli içinde gerçekleştirilen “Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği ve Sebahattin Bulut” Konulu Belgesel Çalışmasının İstanbul çekimlerinde duygusal anlar yaşandı.
Jale Alcan tarafından hazırlanan “Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği ve Sebahattin Bulut” Konulu Belgesel Çalışmasının İstanbul ayağı tamamlandı. Göz yaşları ve duygu seli içinde gerçekleştirilen İstanbul çekimlerinde duygusal anlar yaşandı.

Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema (RTS) Bölümü öğretim elemanı Okutman Jale Alcan, “Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği ve Sebahattin Bulut” konulu bir belgesel hazırlıyor.

Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Eğitim Topluluğu bünyesinde gerçekleştirilen çok sayıda başarılı proje ve yapımlarla dikkatleri üzerinde toplayan, “Yapımcı” yönüyle de başarılara imza atan Jale Alcan, projenin Erzurum ayağından sonra Ankara ve İstanbul ayağını da tamamladı.

Projenin son ayağında 6 -8 Ocak 2009 tarihinde İstanbul’da çekim çalışmalarında bulunan Jale Alcan, Kadıköy Erzurumlular Vakfı’nda Erzurum’un önemli değerleriyle bir araya geldi.
Necmettin Karaduman, Hulusi Seven, Hulki Taftalı, Selahattin Babüroğlu, Cahit Solakoğlu, İstanbul Erzurumlular Vakfı Başkanı Muammer Alemdaroğlu, Bahar Atılcan, Esat Kabaklı, Mükerrem Kemertaş ve Arif Sağ, Orhan Şerifsoy, Bekir Kılıç, Gürbüz Aydın, Mehmet Seven, Dursun Ali Codur, Ahmet Kaplan, Gürkan Özpeker, Yavuz Değirmenci gibi Erzurum ile özdeşleşmiş olan isimlerle, İstanbul Erzurumlular Vakfı veya kendi mekanlarında görüşmelerde bulunan Jale Alcan son İstanbul çekimlerini tamamladı.

Göz yaşları ve duygu seli içinde gerçekleştirilen çekimlerde Erzurum nostaljisi ve duygusal olaylar yaşandı.

Yapımcı Jale Alcan; Erzurum’lu çok ünlü sanatçıların yetiştiği adeta bir “konservatuar” vasfında hizmetler veren, Erzurum Halk Oyunları ve Halk Türküleri Derneği ile kurucusu ve Erzurum Kültürünü “Kuşaktan Kuşağa” aktaran Sebahattin Bulut’un belgeselleştirilmesi projesinin 12 Mart kurtuluş şenliklerine yetiştirilmesi için büyük bir çaba gösterdiğini belirtti.
Erzurum’un sembolü ve sanat elçisi kabul edilebilecek çok sayıda ses sanatçısı ve sazende yetiştiren, Erzurum Halk Türkülerinin, Erzurum geleneklerinin, Erzurum bar ve yöresel oyunlarının bilimsel düzeyde geliştirildiği bir konservatuar hizmeti sunan, yöre folklorunun ve geleneklerinin belge ve bilgilerinin arşivlenerek günümüze aktarılmasına merkezlik eden Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği’nin ve yaşamı boyunca Başkanlığını sürdüren Sebahattin Bulut’un belgeselleştirilmesi projesiyle ilgili bilgi veren, Yapımcı Jale Alcan; “Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği, halk oyunlarımızın ve Türkülerimizin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan, diğer emsal derneklere inat, kurulduğu 1954 yılından itibaren bugünlere kadar gelebilen Türkiye’de eşine az rastlanır bir öneme sahiptir” diye konuştu.
Dernekte önemli isimler yetişti

Dernek bünyesinden yetişen bir çok sanatçı, bilim adamı, siyasetçi, gazeteci, yazar, eğitimci, işadamı bulunduğunu tekrar eden Yapımcı Jale Alcan, “Bunlardan ilk aklımıza gelen, Muhtar Dursunoğlu, İhsan Coşkun Atılcan, Raci Alkır, Muharrem Akkuş, Arif Sağ, Faruk Kaleli, Sadettin Akatay, Suat Işıklı, Selahattin Babüroğlu, Mükerrem Kemertaş, Sebahattin Bulut, Muharrem Akkuş, Hulusi Seven, Orhan Şerifsoy, Nihat Demiryürek, İhsan Ertugay, Mehmet Seven, Sedat Gezmiş, Nimet Gezmiş, Şeref Uludağ, Hulki Taftalı, Prof.Dr. Bahri Karaçay, Porf.Dr.Vedat Bulut, Hami Akbaba, Raci Alcan, Lütfü Ortakale, Okyay Kösegil, Ahmet Kaplan, Naci Toraman, Ragıp Topçu, Metin Gülebenzer, Seyfettin Sığmaz, Fethi Resuloğlu, Bahattin Merdal, Cahit Solakoğlu, Rasim Cinisli, Zeki Kurnuç, Kemalettin Narmanlı, Mücahit Himoğlu, Nazmi Bilgin, Ebubekir Şen, Sadi Eğriçayır, Hamit Yavuzer, Saffan Mindivanlı, Necati Karabacak, İhsan Taftalı, İhsan Çalıkoğlu, Orhan Yaşar Üvez, Atilla Saraçoğlu, Haldun Cimilli, Lütfü Aladağ, Abdülkerim Barutçu, Mahmut Baltacıoğlu, Cazim Demir, Natık Yurtlu, Adnan Cihangir, Hüsnüye Yıldırım, Gülsüm Gözümoğlu, Gürkan Özpeker, Gündüz Gözümoğlu, Muammer Özkavcı, Gülseren Bağlar, Sıddık Sekmen, Erdal Mutluyazar, Şair Ketencizade daha isimlerini burada sayamacağımız kadar çok dernekten yetişen Türk siyasetine, sanatı ve eğitimine, ekonomisine, müzik ve güzel sanatlar alanlarına katkıda bulunan dünyada ve Türkiye’de yaşayan yine ebediyete intikal eden bir çok insan var” dedi.
Alcandan Teşekkür

Erzurum Halk Oyunları, Halk Türküleri Turizm Derneği’nin gerek kültürel, gerek sportif ve gerekse sanatsal özellikleri ile içinde yaşatıldığı toplumda, hayatın yeniden üretimi noktasında toplum bilimi açısından da oldukça önemli ve incelenmeye değer olduğunu da kaydeden Jale Alcan, “Böylesine anlamlı ve önemli bir belgeselin çekilmesini sağlayan Atatürk Üniversitesi İletişim Fakültesi yönetimine, Erzurum’da Ankara’da ve İstanbul’da bu çalışmaya destek olan herkese teşekkürü bir borç biliyorum” şeklinde konuştu.

Genç Turizmciler Kulübü Asbaşkanı Necati Erkan, kulübün 2008 yılının kasım ayında kurulduğunu ve faaliyetlerine 2009 eğitim-öğretim yılı ile birlikte başladığını belirterek, öğrenciler arasında dayanışma ve kaynaşmayı artıran farklı etkinlikler düzenlemeyi amaçladıklarını söyledi. Aziziye Belediyesi Termal Tesisleri’ne yapılan geziden oldukça mutlu ayrıldıklarını dile getiren Erkan, “Tesislere gelen arkadaşlarımız gördükleri manzara karşısında hayranlıklarını ifade ettiler. Böyle güzel bir tesisin şehrimizde olması, biz genç turizmciler için çok büyük bir avantaj. Burada verilen hizmetin yanında, gösterilen ilgi ve misafirperverlik bizleri son derece mutlu etti. Başka şehirlerden gelen arkadaşlarımız da bu güzel tesisin tanıtımı noktasında üzerlerine düşeni yapacaklardır.” dedi.

Öğrencilerden Teşekkür

Genç Turizmciler Kulübü Başkanı Mehmet Tolga Aksoy ve Asbaşkan Necati Erkan, Atatürk Üniversitesi Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Müdiresi Prof. Dr. Nurinisa Esenbuğa’ya, Müdür Yardımcısı Yard. Doç. Dr. Gökalp Nuri Selçuk’a, Öğretim Görevlisi Meltem Erdoğan ile Araştırma Görevlisi Erkan Sağlık’a düzenledikleri etkinliklere desteklerinden dolayı teşekkür ettiler.

Genç turizmciler, Aziziye Belediye Başkanı Fatih Cengiz ile Termal Tesisler Müdürü Fatih Alpşanlı’ya da nazik jestlerinden ve örnek misafirperverliklerinden dolayı teşekkür ederek mutluluklarını dile getirdiler

Farklı şehirlerden gelerek Erzurum’da eğitim gören genç turizmciler de termal tesislere hayranlıklarını ifade ederek, “Tarihi ve kültürel dokusu, tabii ve doğal güzelliklerinin zenginliği ile Anadolu’nun güzide şehirlerinden olan Erzurum’da, Atatürk Üniversitesi’nde eğitim görmek bizler için büyük iftihar ve gurur vesilesidir. Bu kadar tarihi ve turistik yerin yanında doğal bir şifa kaynağı olan kaplıcalardan faydalandığımız için kendimizi şanslı hissediyoruz. Gösterilen yakın ilgi ve misafirperverliğe teşekkür ederiz.” şeklinde konuştular.

Erzurum Ajans

Erzurum’da Üniversite kitabevinin katkılarıyla 30 Aralık 2009 Tarihinde Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kültür-Sanat Klübü tarafından düzenlenen ‘Mevlana’yı An(la)mak’ konulu bir panel düzenlendi.

Üniversite Kitabevi kurucusu, Eğitimci ve Yazar Mahmut Balcı’nın yönettiği panele Prof.Dr Hasan Çiftçi, Doç.Dr Hüseyin Güllüce, Doç.Dr. İsa Çelik ve Yrd.Doç.Dr Ali Utku katıldı.

Atatürk Üniversitesi Oditoryumu Mavi Salon’da yapılan panele öğrenciler ve öğretim üyeleri büyük ilgi gösterdi.

Mahmut Balcı’nın açış konuşması:

 ‘Bir etkinlik, organizeyi yapanlar ve konuşmacılar için bir stres ve heyecan iken

dinleyenler için ise hem bir heyecan hem de bir merak olsa gerek. Dilerim bu programdan bir şeyler öğrenerek çıkarız.

‘Bu şehirde kültür sanat etkinlikleri yapılmıyor’ diyen öğrencilerin öğrenci kulüplerinde görev almalarını öneriyorum. Biz bu tür çalışmalarda bulunmak isteyen herkese destek vermeye hazırız.

Sevgili Mevlana Dostları,

Kalbi sökülmüş bir yüzyılda yaşamaktayız. İnsanlığın bir hüsranda olduğunu dile getiren Asr süresi sanki bugün nazil olmakta. Herkes bir arayış içerisinde. Aslında kıtlık ve fakirliğin yaşandığı coğrafyalardaki insanlara göre çok zenginiz. Daha çok şeye sahip olmak istediğimiz için kendimizi fakir zannediyoruz. Bu, bizim gönül fakiri olduğumuzu göstermektedir. Ne yapıp edip bu yönümüzü onarmamız gerekmektedir.

Bilindiği üzere Allah sapıtan, hakikate yüz çeviren toplumları ıslah etmeleri için peygamberler göndermiştir. Son peygamber Hz.Muhammed(as)den sonra bu görevi peygamberlerin mirasçıları olan alimler, aydınlar, müderrisler ve mutasavvıflar yapmaya çalışmakta. Bugün insanlığın bu tür kişilere daha çok ihtiyacımız var. İşte Mevlana ve benzeri kişileri bu noktada anmak ve anlamak gerekir. Bu panele katılan herkese teşekkür ediyorum.’

 ‘Mevlana’yı An(la)mak’ Konulu Panele Katılan

 Panelistlerin Görüşleri:

MEVLÂNA CELÂLEDDİN RÛMÎ

Prof. Dr. Hasan ÇİFTÇİ

(Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi) 

Mevlâna Muhammed Celâleddin-i Rûmî veya Belhî (1207-1273), hem İlâhî aşkla dolup taşan coşkulu ve  ıstıraplı yüksek şiiri, hem engin dini ve tarihi bilgisi ve sıra dışı aşırı duygusal fikirleri açısından İslâm dünyasının en büyük arif, düşünür, şair­ ve yazarlarından biridir.

Mevlâna yedi asır önce yaşamış olmasına rağmen onun fikirleri ve çok sayıda dile çevrilen eserleri hâlâ evrensel boyutlarda güncelliğini korumaktadır.

Yaşadığı çağdan günümüze kadar fikirleri ve eserleriyle çok sayıda yazar ve düşünürü derinden etkiledi. Ama kendisi Mesnevî’nin başındaki bir beyitle işaret ettiği gibi genel anlamda hakkıyla bilinip tanıtıldığı söylenemez:

Her bir kimse kendi zannınca bana dost oldu; ama kimse benim içimden benim sırrımı aramadı.

Mevlâna, bütün İslâm âleminin hatta insanlığın ortak mirasıdır. Hiçbir etnik yapıya ve ülkeye sığmayacak kadar büyüktür.

Mevlâna’nın eserleri, onun Kur’ân, tefsir, hadis, fıkıh, siyer, mantık, tasavvuf v.s. naklî ve aklî ilimler yanında ana dili Farsça’yı ve edebiyatını, Arap dili ve edebiyatını çok iyi bildiği, az da olsa Yunan dili (Yunanca/ Rumca bazı şiirler söylemiştir) ve Türk dilinden haber­dar olduğunu göstermektedir. 

Mevlâna ünlü bir dizesinde der ki:

Ömrümün özeti üç sözcüktür: ham idim, piştim, yandım.

Bu dizesinden hareketle Mevlâna’nın 68 yıllık hayatını, kendi ifadesiyle kişiliğinin şekillenmesi paralelinde üç devreye ayırmak uygun düşer.

Hayatının ilk devresi doğumundan başlayarak yirmi beş yaşına kadar sürer.

Bu devrede Mevlâna, dönemin akli, dini ve sosyal ilimlerini okuyup kavradıktan sonra artık o, ilmiyle amel eden, dini konularda hassas ve toplumsal geleneklere bağlı bir fıkıhçı; medresede müderris, cami ve cemaatte vaiz ve fetva makamında da bir müftüdür.

Bundan sonra hayatının ikinci devresi başlar.

2. Mevlâna ve Burhâneddîn Muhakkık:

Muhammed Celâleddin’in, babasının eski bir müridi olan Seyyid Burhâneddîn Muhakkık’la görüşüp ona mürit olmakla hayatının ikince devresi başlar.

Mevlâna bu sıralarda 24 veya 25 yaş civarındadır. Hayatının bu devresi yaklaşık on dört yıl sürer.

Bu devrede Mevlâna babasının bir müridi olan Seyyid Burhâneddin Muhakkık’a mürit olur. onun  rehberliği ve irşadı ışığında tasavvuf terbiyesi görerek bu mesleğin sırlarını öğrenmeye çalışır. Yanı sıra onun isteği üzerine Şam ve Halep’te dört yıl veya daha fazla zaman zarfında ilim tahsil ettikten sonra dönüşte önce onun gözetiminde peş peşe üç “erbâin” (çile) çıkarttıktan sonra Mevlâna’ya irşat izni verilir.

 Sonuç olarak bu sürede Mevlâna hem bir şeyh olarak tarikat adabına uygun şekilde züht, halvet, ibadet ve riyazet işini devam ettirerek müritler yetiştirdi, hem de bir hoca olarak medresede ders verip öğrenciler yetiştiriyordu.

Kısaca o sıralarda Mevlâna Konya’da yönetici zümre, ulema ve halk arasında itibarlı ve şöhretli bir fıkıhçı, müderris ve vaiz sayılırdı; dört medresede ders veriyordu. Hem pratikte hem inançta Gazâlî gibi dini kurallara riayet eden züht ve takvaya dayalı bir hayat ya da tasavvuf anlayışına sahipti.

Bundan sonra hayatının üçüncü devresi böyle sakin ve düzenli olmayacaktır.

Nitekim Mevlâna üçüncü mürşidi ve fikirlerinin asıl kaynağı Şemseddin Muhammed Tebrîzî, 642 (1244) ile tanıştıktan sonra, kendisinden yepyeni bir bir Mevlâna doğdu.

Sonradan tasavvuf âleminde, bu iki zatın görüşüp tanışması “iki ummanın karşılaşması” veya birleşmesi şeklinde tasvir edilmiştir.

İfadelerinden öyle anlaşılıyor ki Mevlâna ile şems birbirlerini tanımadıkları halde her ikisi de birbirini arıyordu.

Ardından Mevlâna, tasavvufî manada Şems’e âşık olur; ondan sonra kırk gün veya üç ay boyunca hiçbir kimsenin girmesine izin verilmediği bir odada Şems’le yalnız kalır;[1] halkla ve çevresiyle ilişkisini tamamen keser; yapmakta olduğu bütün hizmetleri bırakıp bütün zamanını Şems’le geçirir. Çünkü:

1. Şems, manalı ve etkileyici duruşu, davranışları ve konuşmalarıyla, muhatabını aşırı şekilde etki altında bıraktı. Bu yeteneğiyle Şems, önce onu mutlak anlamda kendine bağlar, ardından Mevlâna’nın o zamana kadar şekillenen âlim, müderris ve zâhit kişiliğini ve geçmişini, sadece gözden düşürmekle kalmaz, tamamen yok eder; yeniden şekillendirmek üzere, onu geçmişinden tamamen kopararak pençeleri arsına alır.

2. Mevlâna, Şems’i imdadına kavuşan Hızır gibi veya İnsân-ı kâmil olarak görür: Mevlâna’nın ona beslediği aşk hakikatte her sâdık sûfî gibi, idealindeki “insan-i kâmil”e (kâmil insan’a) beslediği İlâhî aşktır.

Mevlâna da eserlerinde dizede de Şems’i, kendisine “hayat suyu” sunan Hızır olarak görmüştü:

Berât geldi, berât geldi, kandil mumunu yak; Hızır geldi, Hızır geldi, hayat suyunu getir…

Sen hayat suyusun, bize su ver; sen manalar denizisin, bize su ver.

Biz sana talep testilerini getirdik, ey ikinci Hızır, bize su ver.

3. Şems kendi tasavvuf anlayışını ve o zamana kadar hiçbir sûfînin dile getirmediği yeni sayılacak bazı yorumları köklü bir biçimde Mevlâna’ya kavratarak aşılar.

Sonuç olarak Mevlâna Şems-i Tebrîzî ile karşılaştıktan son­raki hayatı ve ruh hâli de üç devreye ayrı­lır ve her bir devresi, “insan-ı kâmil”in tasavvufî hayatı ile paralellik arz eder:

a) İlâhî sıfatları aksettiren velîlerden birinin âşık sâlike aynalık etmesi,

b) Allah’ın nuru ile âşığın kendisini bu aynada görmesi,

c) Mâşûk ile kendisinin iki değil, “bir” olduğunu idrak etmesi.

Bu tecrübeler Mevlâna’nın tasavvufunun özüdür; direkt ve en direkt onun bütün şiirlerinin ilham kay­nağı da bu telâkkidir.

Bütün bu gelişmeler neticesinde, sürekli semâ eden ve coşkulu bir aşkı, dayanılmaz bir hicranı ve yanmış bir âşığın halini anlatan şiirlerin, Mesnevî ve Divan-ı Şems/Kebir’in yazarı olarak yeni bir Mevlâna bu dönemde doğarak kemâle erer.

HZ. MEVLÂNÂ VE TASAVVUF

İsa Çelik

(Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi)

İnsân-ı kâmil, tasavvuf felsefesinin temel kavramlarından birisidir. Bu kavram daha önce kâmil müminin karşılığı olarak kullanıldığı halde sonradan tasavvuf felsefesinde özel bir anlam alanına sahip olmuştur.

İnsân-ı kâmil düşüncesini doğrudan Kur’ân-ı Kerîm’deki bazı âyet-i kerîmelerin bu istikamette yorumlanabileceği görülmektedir. Mesela Kur’ân-ı Kerîm’deki Hz. Âdem’in halifelik mevkiine sahip olduğu (Bakara, 2/30), kendisine esmânın öğretildiği (Bakara, 2/31), benî âdem’in mükerrem kılındığı (İsrâ, 17/70), insanın ahsen-i takvîm üzere yaratıldığı (Tîn, 95/4), göklerde ve yerde olan her şeyin onun emrine verildiği (Câsiye, 45/13), ve onun emaneti yüklendiği (Ahzâb, 33/72) ifade edilmektedir. Ayrıca ilk insana ilahî ruhtan nefhedildiğini, bu mevkiin kıymetini bilenleri Allah Teâlâ’nın kendisine dost kıldığını, Allah Teâlâ’nın bazı kullarına kendi tarafından ilim verdiğini (Kehf, 18/65), Hz. Muhammed’in güzel örnek (Ahzâb, 33/21) ve âlemlere rahmet (Enbiyâ, 21/107) olduğunu bildiren âyet-i kerîmeler de tasavvufun insân-ı kâmil konusundaki dayanağının Kur’ân-ı Kerîm olduğuna delil olarak gösterilmektedir.[2]

İnsân-ı kâmil düşüncesinin gelişmesinde hadis literatürü de önemli rol oynamıştır. Mesela, Allah Teâlâ’nın Hz. Âdem’i kendi suretinde yarattığını (Buhârî, İstizan, 1) ilk olarak Hz. Muhammed’in yaratıldığını (Aclûnî, II, 187), Hz. Âdem ruh ile beden arasında iken onun peygamber olduğunu (Tirmizî, 50/Menâkıb; Aclûnî, II, 187), Hz. Muhammed (s.a.v) olmasaydı evrenin yaratılmamış olacağını (Aclûnî, II, 232) ifade eden rivayetlerin insân-ı kâmil telakkisinin benimsenip yaygınlaşmasında etkili olduğu kesindir.[3]

Hz. Mevlânâ’nın eserlerinden şu üç başlık altında irdelemeye çalışacağız: a. Hz. Peygamber (s.a.v)’e bakışı, b. Veraset sahibi insân-ı kâmil’e bakışı, c. İnsanları manen terbiye eden insân-ı kâmillere bakışı

A. Hz. Peygamber (s.a.v)’e Bakışı

İnsân-ı kâmil’in zirvesi Hz. Peygamber (s.a.v)’dir. Mevlânâ da O’ndan söz ederken, dolayısıyla insân-ı kâmil düşüncesini, kendine has üslubu ile işlemektedir. Tasavvuftaki insân-ı kâmil, özel anlamda Hz. Muhammed (s.a.v)’dir. Her ne kadar bütün nebiler ve onlardan sonra da veliler birer insân-ı kâmil iseler de Allah’ın bütün isimlerini kemâl derecede temsil etmezler.

B. Veraset Sahibi İnsân-ı Kâmil’e Bakışı

Hz. Mevlânâ, konuyla ilgili çok açık ve alanın kavramlarını kullandığı sistematik açıklamaları olmasa bile, vahdet-i vücûd anlayışına sahiptir.

Mürşid/şeyh bir “insân-ı kâmil’dir. Bu kemâle bi’l-asâle Peygam­ber (s.a.) Efendimiz sahiptir. Kâmiller de bi’l-vekâle bu kemâlin vâris­leridir. Bütün peygamberler ve onların mensupları olan velîler Nûr-i Muhammedî mişkâtından feyz almış ve kıyamete kadar alacaktır.[4]

Peygamberlerin toplum içerisindeki yerini, onların varlıklarının toplum için önemini vurgulayan Mevlânâ, peygamberlerden sonra onlar adına hareket edenlere, onların vârislerine de son derece önem verir. Çünkü ona göre peygamberlerin vârisleri de onlarla aynı değerdedir. Âkıbette, “peygamberlerin cinsinden olan canlar da çekile çekile, gölgeler gibi onların bulundukları yana giderler.”[5]

C. İnsanları Manen Terbiye Eden İnsân-ı Kâmillere Bakışı

Burada Nur-i Muhammedî’nin sahibi her asırda tek olan insân-ı kâmilden başka Allah Teâlâ’nın kullarını irşad ile görevlendirdiği insân-ı kâmiller de Hz. Mevlânâ’nın fikirlerinde yer bulmuştur.

Şeb-i Arus:

İrfan ve sevgi güneşi Mevlana, 5 Cemaziye’l-ahir, 672 (17 Aralık 1273) Pazar günü gurup vakti, bütün parlaklığı ile, bütün güzellikleriyle gülerek ebediyet aleminin asumanına doğdu. Mevleviler, o geceye Şeb-i Arus derler.

Birçok insan için ölüm, endişe, hüzün ve ümitsizlik arzederken, tasavvufî düşüncede, “şeb-i arûs”  (Düğün Gecesi) sevgili ile kavuşma ve vuslat anı olarak değerlendirilmiştir.

Hiç şüphesiz Hz. Mevlânâ, adı ölüme yüklediği mana ile özdeşleşmiş bir zattır. Onun anlatımında artık ölüm “başa çıkılması zorunlu” bir kavram olmaktan çıkmış, özlenen, hasretle beklenen bir “dost” olmuştur. Aslında ölümü bu şekilde anlamlandıran ilk zat Mevlânâ değildir; özellikle tasavvuf erbabı için bu algılayış çok âşinâdır.[6] Bu, ölümden sonra dirilişe keskin bir imanın ve çok sevilen Allah’la aradaki perdelerin kalkması özleminin tabii neticesidir.[7]

Mevlana’nın Vasiyeti:

“Ben size, gizli ve aleni, Allah’tan korkmanızı, az yemenizi, az uyumanızı, az söz söylemenizi, günahlardan çekinmenizi, oruç tutmaya ve namaz kılmaya devam etmenizi, daima şehvetten kaçınmanızı, halkın eziyet ve cefasına dayanmanızı avam ve sefihlerle düşüp kalkmaktan uzak bulunmanızı, kerem sahibi olan salih kimselerle beraber olmanızı vasiyet ederim. Hayırlısı, insanlara faydası dokunandır. Sözün hayırlısı da az ve öz olanıdır. Hamd, yalnız tek olan Allah’a mahsustur. Tevhid ehline selam olsun.”

MEVLÂNÂ,  MESNEVΠVE KUR’ÂN

Doç. Dr. Hüseyin GÜLLÜCE 
(Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi)

      Geçmiş  ve geleceğin ilmini kapsayan ilahî kitapların sonuncusu olan Kur’ân-ı Kerîm’i tefsîr etmek, Kur’ân’ın ifadesiyle, “Hz. Peygamber’in vazifelerinden biri”dir. Bu görevini de hakkıyla yerine getiren Hz. Peygamber, pek çok hadisiyle onu açıklamış, başta ümmeti olmak üzere bütün insanların Kur’ân’ı doğru bir şekilde anlamalarına yardımcı olmuştur. Onun varisleri olan alimler de bu vazifeyi ifâ etmeyi sürdürerek, Kur’ân’a pek çok kıymetli tefsirler yazmışlardır.

      Hz. Peygamber devrinden sonra İslâmî ilimler, ehliyetli alimler tarafından tasnif ve tedvîn edilmeye başlanmış, bu hayırlı çalışmalar, Mevlânâ’nın yaşadığı 7/13. asra kadar devam etmiştir. Bu asırlarda artık İslâmî ilimlerin tasnif işi hemen hemen tamamlanmış, çok değerli eserler vücûda gelmiştir.

      Mevlânâ gerek doğduğu şehir olan Belh’de ve gerekse ömrünün çoğunu geçirdiği Konya ve seyahat ettiği Şam ve Halep’de böylesine zengin ve geniş ilim mirasına kavuşmuş, onlardan en güzel şekilde istifade etmesini bilmiştir. O zamanlar en büyük ilim ve irfan merkezlerinden biri olan Anadolu ve Konya’da “Mollâ-ı Rûm” yani “Anadolu’nun Alimi” diye anılan biri olmuştu. O, derin ilim ve irfanını başta, “Sultânu’l- Ulemâ” diye meşhur olan babasından, muhakkik bir alim ve arif olan Burhâneddîn Muhakkik-i Tirmizî’den, uzun yıllar süren tahsil hayatında karşılaştığı devrin diğer büyük alim ve ariflerinden tahsil etmiş, sonunda da büyük ariflerden biri olan Şems-i Tebrîzî ile irfan sohbetleri yaparak, ilim ve irfan meydanında İslâm aleminin yetiştirdiği ender şahsiyetlerinden biri olmuştur.

      Şüphesiz Mevlânâ gibi büyük bir İslâm alimi ve arifinin bizlere miras bıraktığı en değerli eseri “Mesnevî-i Ma’nevî” isimli kitabıdır. Doğu ve Batının, kendi zamanına kadarki ilim, irfan ve kültürünün bir sentezi olan Mesnevî, başta Allah sevgisi olmak üzere, insanın mebde ve meâdından, onun mahiyet ve görevinden, ahiret hayatından, İslâm’ın emir ve tavsiyelerinden, insanı insan yapan güzel huy ve karakterlerden, insanlıkla bağdaşmayan kötü ahlak ve davranışların kötülüklerinden; Kur’ân ayetlerinin, hadislerin ve elde ettiği ilim mirasının ışığı altıda, şiir diliyle ve bir takım temsil ve hikayeler aracılığıyla bahsetmektedir.

      Mesnevî’nin bu kendine has üslûbundan dolayıdır ki, bazıları, onu basit bir eser olarak telakki etmiş, asıl maksadını sezememişlerdir. Aslında Mesnevî’nın maksadı, Kur’ân’ın da asıl maksadı olan insanları, dünyada, yaratılış gayesine uygun olarak yaşayan, mahlukat arasında tekrîm ediliş özelliğine muvafık davranan kâmil insanlar yetiştirmektir. Yazılış gayesi, Kur’ân’ın maksatlarıyla aynı olan Mesnevî, elbette ki, Kur’ân’ın tefsîrlerden sayılabilecek kadar onu izah eden bir eser niteliğindedir.

      Mesnevî  bu fonksiyonunu yerine getirirken, diğer İslâmî eserler gibi, ilhamını Kur’ân’dan alarak ayetleri direkt veya dolaylı olarak tefsîr etmektedir. Bir yandan Kur’ân-ı Kerîm’i klasik tefsîr kitapları gibi, kelime kelime, ayet ayet, sure sure ele alıp tefsîr etmediğinden, klasik anlamda tefsîr kitabı sayılmazken, diğer yandan Kur’ân’ın beyan ettiği hakikatleri, gayeleri ele alıp açıkladığından Kur’ân’ın bir tefsîri sayılmış ve bu husus birçok alim tarafından ifade edilmiştir.

      Mevlânâ tarafından “keşşâfu’l- Kur’ân” büyük çoğunluk tarafından “mağz-ı Kur’ân” olarak isimlendirilen Mesnevî, sanıldığı gibi ayetlere sadece işârî yorumlar getirmemiş, birçok ayeti rivâyet ve dirâyet metodlarıyla çok güzel bir şekilde tefsîr etmiştir.

      Mevlânâ Mesnevî’yi, devrine kadar yazılmış, rivâyet, dirâyet ve işârî tefsîrlerden ve tefsîr usûlü kitaplarından elde ettiği bilgiler ışığında yazmıştır. Kendisinin ilmi, dirâyeti ve manevî bilgilerini de ekleyerek, zaman zaman orjinal te’vîl ve izahlar yapmıştır. Yaptığı te’vîl ve işârî yorumlar, asla Kur’ân’ın zâhirini inkar ve ona alternatif olmayıp, belki Kur’ân’ın işâret ettiği bâtınî manalarının ortaya konulması amacıyla yapılmıştır.

      Mesnevî, kesinlikle dinde reform yapmamış, temel kaynaklara aykırı fikirler ileri sürmemiş ve böyle bir iddia da bulunmamıştır. Mesnevî,  Taberî, Mâverdî ve İbnü’l- Cevzî gibi rivâyet tefsîrlerinden zaman zaman uzunca iktibaslarda bulunmuş, bunun yanında bazı faydalı sonuçlara da yer vermiştir.

      Zemahşerî ve Râzî gibi dirâyet tefsîrlerinden faydalanmakla beraber, birçok ayeti de kendi ilmi ve dirâyeti ile tefsîr etmiş, kelâmî meselelerle ilgili ayetlerin izahında Ehl-i Sünnetin görüşlerini savunarak, diğer fırkaları, bilhassa Mutezile’yi tenkit etmiştir.

      Kuşeyrî, Sülemî ve İbn ‘Arabî gibi işârî tefsirlerden etkilenmiş ve diğer yerlerde olduğu gibi onlardaki bilgileri de, zamanının adeti üzere kaynak göstermeden kullanmış ve zaman zaman işârî tefsîrin kabul şartlarını taşıyan kendine has, orijinal manalar da ortaya koymuştur.

      Mevlânâ, ister rivâyet, ister dirâyet, isterse işârî tefsîr olsun, bu bilgilerin kuru kuruya verilmesinden yana olmamış, Kur’an’ın hayata geçirilmesine vurguda bulunmuştur.

      Mesnevî, esasen tasavvufî bir eser olması itibariyle, klasik tefsîr kitapları gibi, Kur’ân-ı Kerîm’i baştan sona kadar tefsîr eden bir eser değildir. Buna mukabil, Kur’ân’ın temel konuları olan, tevhîd, Allah, insan , rûh, peygamberler, veliler, vahiy, ilham, melekler, kitaplar, dünya ahiret, kader, nefis, kötü ve güzel huylar vb. itikadî ve ahlakî konularla ilgili ayetleri ele alıp tefsîr etmektedir. Ahkâm ayetlerinin tefsîriyle ise, ilgilenmemiş ve bu konuları, o sahada yazılmış eserlere havale etmiştir.

      Tasavvufun, mücerred ve metafizik konulardan oluşması ve bu doğrultuda yapılan işârî tefsîrlerin de aynı karekteri taşımasından dolayı, konu, bir kısım temsil ve hikayelerle anlatılmaya çalışılmış, tefsîrler dolaylı olarak yapılmıştır. Bazı başlıklar, “… ayetinin tefsîri” şeklinde olmakla beraber, çoğu kez, böyle bir başlık verilmeden de ayetler ve onların tefsirlerinden, konunun akışı içinde bahs edilmiş, bazen ayetler zikredilmeksizin kendisine telmihte bulunularak tefsîri yapılmış, bazen de tefsîr yapılmadan, lafzen veya meâlen beyitler arasında kullanılmıştır. Yeri geldikçe de Kur’ân’a ve tefsîr kitaplarına bakılması istenmiştir.

      Mesnevî’de birçok hikaye ile karşılaşırız. Bu hikayeler aslında bazı ayet ve hadislerin manasını açıklamak, mücerred konuları müşahhas hale getirmek için anlatılmıştır. Bu hikayeler, kuş avlamak için yere serpilen daneler gibidir. Dikkatleri celbedilmek gayesiyle anlatılan bu hikayeleri anlamak için, Kur’ân ve hadis kültürüne vâkıf olmak gerekir. Nitekim “Mesnevî’yi okutabilmek için verilen Mesnevîhânlık icâzetnâmelerinin, iyi bir tefsîr kültürüne sahip olan Mesnevî şârihi İsmail Ankaravî’nin yaptığı açıklamalar doğrultusunda okutulması şartıyla verilmesi” de bu amaçladır.

      Mesnevî’de bazı ayetler tek tek açıklanmakla beraber, bazen de Kur’ân’ın geneli hakkında açıklamalar yapılır. Mesela “Kur’ân’ın, baştan sona edebi öğreten ilahi bir kitap olması”, “sebeplerin ötesinde müsebbibu’l- esbâb olan Allah’ı görme ve dâima O’na tevekkül etme”den bahsetmesi bu şekildeki izahlara örnek oluşturmaktadır.

      Netice olarak diyebiliriz ki Mesnevî, Kur’ân’ı açıklayan, onun anlaşılmasına hizmet eden bir eserdir.

MEVLANA CELALEDDİN RUMİ ÜZERİNE BİRKAÇ SÖZ

Yrd. Doç. Dr Ali Utku
(Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi)

Ahmet Hamdi Tanpınar bir gün Yahya Kemal’e “Neydi bu eskilerin hayatı acaba? Nasıl yaşarlardı?” diye sorar. Üstad gülerek “Gayet basit”, der, “pilav yiyerek ve Mesnevi okuyarak.” Bir keresinde de Bağlarbaşı`ndan Karacaahmet`e inen yolda, –kim bilir hangi vesile ile– canlanan maziyi yakalama arzusuyla aynı düşünceye dönerek “Medeniyetimiz Mesnevi ve cihat medeniyetiydi” dediğini aktarır Tanpınar. İlgisiz görünen bu başlangıç aslında manidardır. Nitekim II. Dünya Savaşı’nda Alman işgal kuvvetlerindeki askerlerin bir ceplerinde Nietzsche’nin Zerdüşt’ünün bir ceplerinde İncil’in bulunduğu ifade edilir. Bu anektotlar, zamanın ruhunu okumak için nereye müracaat edeceğimize işaret eder. Öyleyse Anadolu’nun manevi motivasyonunu belirleyen bir metin olarak Mesnevi’ye nüfuz etmek, bir dönemin sosyo kültürel ve beşeri panaromasını çıkarmak için de hareket noktası olabilir. Mevlana İslam kültür dünyasında Tasavvuf hareketinin sistematik bir öğreti kimliğini kazandığı kemal dönemini temsil eden özgün mutasavvıflardan biridir. İslamlaşma sonrası Türk düşüncesinin tasavvufi bir karakteristik taşıdığı bilinir. Örneğin bu tasavvufi karakteristiği Hilmi Ziya Ülken’in Türk Tefekkür Tarihi adlı eserinde izlemek mümkündür. Tam da o dönemde İbn Arabi, Şems-i Tebrizi, Sadreddin-i Konevi ve Mevlana gibi sufiyyenin dört büyük isminin yollarının Konya’da kesişmesi, anadolunun manevi ikliminin oluşumda önemli bir dönüm noktası olarak görünür. Bu bağlamda başlangıçta andığımız Yahya Kemal anekdotundan hareketle Mesnevi’nin, yazıldığı dönemden bugüne Anadolu topraklarında insan ve toplum hayatının olduğu kadar, yüksek kültür ve sanat çevrelerinin de karakteristiğini yansıttığını söylemek abartı olmayacaktır.

Bilindiği üzere tasavvuf, İslam düşüncesinin en dinamik unsurlarından bazılarını içeriyor ve Mevlâna Tasavvufi düşüncenin önde gelen isimlerinden biridir. Her dönemde ve her anlamda, müspet veya menfî merkezde yer almış ve gündemde kalmış bir şahsiyettir en önde gelen isimlerinden biridir. Bu yüzden klasik ve modern zamanların, Doğu ve Batı dünyasınn sürekli odaklarından birini teşkil etmiştir. Modernleşme sürecinin erken evrelerinde Tasavuf hareketi kavramsal ve kurumsal kimliğine yönelik ciddi eleştirilerle karşılaşmışsa da, tarih içinde ürettiği eserlerin biçim ve içerik zenginliği söz konusu eleştirileri bertaraf ederek, hatta modernlik formasyonunun eleştirisinin önemli kaynaklarından biri haline gelmiştir. Bunda modern dünyanın yol açtığı anlam-değer sorunlarına hitap eden benliğin tekâmülüne dayalı bir mesajı gündeme getirmesinin rolü vardır. Mevlana’nın ismi ve eseri bu bağlamda önemli referanslardan birini teşkil eder. Eserinin içeriğinin olduğu kadar, sembolik-alegorik-metaforik üslubunun yetkinliğini de göz önüne almak gerekir. Bununla beraber Mevlana’nın anlama ve yorumlama çabasıyla geleneksel düşünce kalıplarımız dışında Batılı düşünce geleneğine yapılacak başvuruların bir tür oryantalizm tehlikesi taşıdığının da unutulmaması gerekir? Geleneği yaygın teori ve ideolojilerin –örneğin Aydınlanma hümanizminin– kıskacına kaptıran okumaların zaafları üzerinde düşünülmelidir.

[2] Mehmet. S. Aydın, “İnsân-ı Kâmil”, DİA, İstanbul 2000, XXII, 330, ss.330-331.

[3] Aydın, “İnsân-ı Kâmil”, DİA, XXII, 330.

[4] Selçuk Eraydın, Tasavvuf ve Tarikatlar, 4.bs., İFAV. Yay., İstanbul, 1994, s.119.

[5] Mesnevî, çev. İzbudak, IV/194, b. 2702, (IV/376).

[6] Mehmet Demirci, “Ölümdeki Hayat: Tasavvuf Düşüncesinde Ölüm”, Tasavvuf: İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 4, Eylül 2000, s.10, ss.9-16.

[7] F. Asiye Şenat Kazancı, Kur’an’da Ölüm – Mevlânâ’da Şeb-i Arûs: (Karşılaştırmalı Bir Çalışma), Uluslararası Mevlânâ ve Mevlevîlik Sempozyumu Bildiriler I 26-28 Ekim 2007, s.217, ss.217-224.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları’nın yapılacağı Erzurum’da yapımı devam eden tesislerle ve kayak merkezlerinde incelemelerde bulundu.

Erzurum Ajans-Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Başkan Recep Altepe, yurt içinde ve dışındaki kayak merkezlerinde incelemelerini sürdürüyor. Ağustos ayında İsviçre’nin dünyaca ünlü kayak merkezleri Davos, Zermatt ve Crans Montano’da incelemelerde bulunan Altepe, Erzurumlu olan Osmangazi Kaymakamı Osman Taştan ve Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Bayram Vardar’la birlikte 2011 yılında yaklaşık 60 ülkenin katılacağı Dünya Üniversitelerarası Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapacak olan Erzurum’da ki tesisleri gezdi.

Başkan Altepe, dünyanın en önemli kış turizm merkezlerinden biri olan Uludağ’da yeniden yapılanma ile sorunlarının çözümü ve daha ilgi çekici hale gelmesine yönelik çalışmaları kapsamında deneyimleri yerinde gördüklerini söyledi. Başkan Altepe, Uludağ’ın diğer kayak merkezlerinden olan avantajının daha fazla olduğunu, bunlardan birinin de zirvenin 12 ay boyunca istifade edilebilecek bir potansiyelinin bulunduğunu da vurguladı.

Erzurum’a Büyük Katkı Sağlayacak

Erzurum’da yapılan tesislerle ilgili Uluslararası Organizasyonlar Başkordinatörü Mehmet Atalay,  2011 Universiade Genel Koordinatörü Bekir Korkmaz ve Erzurum Gençlik ve Spor İl Müdürü Fatih Çintimar’dan bilgi alan Başkan Altepe, yerinde gezdiği hilal şeklinde ve 125 metre uzunluğu ile dünyanın en uzun atlama kulesi özelliğine sahip olacak bu kulenin tamamlandığında Türkiye’nin sembol tesisleri arasında yer alacağını söyledi. 3 bin kişilik buz hokeyi salonunu da gezen ve burada oynanan maçı izleyen Başkan Altepe, kış oyunları için yapılan tesislerin organizasyon tamamlandıktan sonra da Erzurum’a büyük katkı sağlayacağını belirtti.

Erzurum’da mevcut Palandöken’in yanı sıra yeni gelişim bölgeleri Konaklı ve Kandilli’deki bölgeyi de gezen Başkan Altepe, 13 kilometrelik kesintisiz piste sahip Palandöken’in yanı sıra yeni yapılan bölgelerde de pistlerin otellerden uzaklığına dikkat çekerek, buradaki uygulamanın da kendilerinin de istediği tarzda olduğunu belirtti. Başkan Altepe 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları için yapılan buz hokeyi salonunda Curling oynadı.

Vali Öztürk’ü Ziyaret Etti

Başkan Altepe, Erzurum’daki incelemelerinde Osmangazi Belediye Başkanı iken aynı ilçede kaymakam olan 3 ay önce Erzurum Valisi olarak atanan Sabahattin Öztürk’ü yeni görev yerinde ziyaret etti. Ziyarette Vali Öztürk’ten 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları için yapılan çalışmalarla ilgili bilgi aldı. Vali Öztürk, dünya çapında ses getirecek hem Türkiye’nin hem de Erzurum’un tanıtımına büyük katkı sağlayacak 2011 Dünya Üniversitelerarası Kış Oyunları için yaklaşık 700 milyon TL’lik yatırım yapıldığını söyledi.

Erzurum Ajans

Mehmet Akif Ersoy’un, şiiri gözyaşına benzettiğini dile getiren Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Tacettin Şimşek, O’nun, ferdi duygulanmalar için gözyaşı dökmeye karşı olduğunu; dini, vatanı, milleti için gözyaşı döktüğünü ifade etti.

Akif’in, milletçe bütün olup düşmana karşı yek vücut halinde mücadeleyi savunduğunu belirten Şimşek, gözyaşlarını bu amaçla kullandığını söyledi.

Mehmet Akif’in gerçekleri söylemekten asla kaçınmadığının altını çizen Şimşek, “Mehmet Akif Ersoy haksızlıklara, zulme dayanamayan biriydi. Süslü, sanatlı söz söylemekten ziyade gerçekleri söylerdi. Peygamberimizin hadisinde olduğu gibi o haksızlığı eliyle düzeltmeye, o da olmasa diliyle düzeltmeye çalışırdı. Kalbiyle buğz etmezdi zira o imanın en zayıf halkasıydı.” ifadelerini kullandı.

İstiklal Şairi’nin, edebiyatın sosyal bir yönü olduğunu savunduğunu dile getiren Şimşek, Akif’in ‘Edebiyat olmayan yerde edepsizlik olur.’ düşüncesinde olduğunu kaydetti. Akif’in, Allah korkusunun kalpten çekilmesi ile toplumsal sıkıntıların baş görtereceği duygusunda olduğunun altını çizen Şimşek, şöyle devam etti: “Mehmet Akif, Allah korkusundan uzaklaşmanın getireceği sonucun ahlâki çöküntü olduğunu savunurdu. Bu da millet için topyekün bir ölüm anlamı taşırdı.”

Vatanını, milletini seven herkesin Mehmet Akif Ersoy’u araştırması gerektiğine vurgu yapan Şimşek, Mehmet Akif’in, günümüz gençliğine örnek olabilecek, del alınabilecek bir şahsiyet olduğunun altını çizdi. İstiklal Şairi ile ilgili herhangi bir roman, film veya tiyatro yapılmadığından yakınan Şimşek, bu yönde çalışmaların olması gerektiğini sözlerine ekledi.(Cihan)

‘Hafta Sonu Bursa’ya’ projesinin ‘gastronomi’ konsepti altında BTSO’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen yarışmada, jüri üyeleri usta aşçılar tarafından yapılan saray yemeklerinden en iyisi seçerken zorlandı. Yarışmanın sonunda sponsor firmalar tarafından aşçılara hediyeler verildi.

İlki şehzadeler şehri Amasya’da yapılan Osmanlı Saray Yemekleri yarışmasının Bursa ayağında ise 3′üncülüğe Four Seasons Sultanahmet, birinciliğe ise Hilton İstanbul ile Conrad İstanbul’in aşçılarının hazırladığı yemekler layık görüldü. Dereceye giren aşçılara ödülleri olan para çekleri verildi.
Yarışmada, Fatih Sultan Mehmed’in sevdiği bir menüsünü hazırladımklarını söyleyen Hilton İstanbul oteli’nin aşçıları, “Lor peynirli ve tahin pekmez ile tatlandırılmış mantı hazırladık. Arada Erzurum yöresine ait dövme çorbasını sunduk. Özel Denizli piliciyle tatlandırdık.

Ana yemekte ise ‘Mutancana’ dediğimiz kuzu yemeğini hazırladık. Fatih Sultan Mehmed’in en sevdiği yemeği arşivlerden araştırarak bulduk. Tatlı olarak ise ‘keşküllü fukara’ tatlısını servis ettik” dedi.

“TRT Türk Halk Müziği Sanatçımız Nurullah AKÇAYIR yeni bir albüm çıkarmıştır.

 20 Kasım Cuma günü saat 19.00′da Vakfımızda tanıtım kokteyli yapılacak olup, müzik programı akabinde sanatçımız albümünü imzalayacaktır.

Eşlerin de katılabileceği bu programa sanatsever dostlarımızı ve tüm hemşerilerimizi bekler, saygılar sunarız” belirtildi.

ESAV Erzurum Vakfı

Yönetim Kurulu

Adres : İzmir 1 Cad. No:22/11 KızılayANKARA

Tel     : 0 312. 425 09 25

Karikatürcüler Derneği 40 yıl kutlama etkinlikleri kapsamında “Türk Karikatüründe 40 Yıl” konulu bir sergi düzenledi.

Ziraat Bankası’nın İstanbul Beyoğlu -Tünel’deki galerisinde 26 Ekim 2009 Pazartesi günü gerçekleşen serginin açılış törenine büyük katılım oldu. Demokrasi ve insan hakları mücadelesinde kırk onurlu yılı geride bırakan karikatürcülerin bu sergisinde, geçmişten günümüze; Türk karikatürünün önemli çizerlerinin karikatürlerinden oluşan eserler sergilendi.

Türk Karikütür sanatının en büyük ustalarını katıldığı sergide Erzurum’u FIRFIRİK Dergisi İmtiyaz Sahibi Karikatürist-Gazeteci Vedat Refayeli temsil etti.

Erzurum Ajans

 Güneş Vakfı’nın kurulduğu günden bu yana Erzurum’u, Anadolu ve tüm Türk Dünyasında göz bebeği yapmak için büyük bir çaba sarf ettiğini anlatan Başkan Prof. Dr. Ceylan, “2007 yılında birincisi düzenlenen ve Türk Dünyası açısından oldukça önemli olan “1. Türk Şöleni” etkinliğine yurtiçi ve yurtdışından 200′ün üzerinde yazar, bilim adamı, şair, sanatçı, aşık ve aydını davet etmiştik.

Şölen kapsamında oldukça büyük etkinlikler düzenlenmiş olup bu çerçevede Aşıklar Şöleni, Şiir Dinletisi, Müzik Şöleni, Resim Sergisi düzenledik. Yine şölenimizi çok önemli konukların katıldığı Panel ve Konferanslar verildiği gibi ayrıca doğaya olan sevgi ve bilincimizi simgeleştirmek için Türk Dünyası Fidanlığını oluşturduk.

Bununla birlikte Türk Dünyasının ve özellikle Kırım Türklerinin milli mücadelesinde bir simge haline gelen sayın Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu’nu şehrimizde onur konuğu olarak misafir etmekten ve feyz almaktan büyük bir onur duyduk.

Ayrıca “Ihlamurlar Çiçek Açtığı Zaman” adlı şiiriyle gönüllerde taht kuran büyük şair Bahattin Karakoç’u da şairler sultanı Nefi’nin diyarında ağırlamakta gurur vericiydi.

İşte bu önemli etkinliklerin unutulmaması ve her zaman hatırlanması amacıyla Güneş Vakfı tarafından “Türk Şöleni” adıyla bir kitap hazırlayarak kamuoyunun beğenisine sunduk” dedi.

Palandöken

TRT Erzurum Müdür Yardımcısı Dr. Merdan Güven’in yaklaşık 15 yıllık bir çalışmasının ürünü olarak ortaya koyduğu ‘Türküler Dile Geldi’ isimli kitabı Ötüken neşriyat tarafından yayımlandı.

Alanındaki en kapsamlı çalışma olan eserde Türkiye’nin her bölgesinden örnekleme biçiminde seçilmiş yüz adet türkü hikâyeleri ve notalarıyla birlikte okuyuculara sunuluyor. “Türküler Dile Geldi” adını taşıyan kitapta ayrıca, yaklaşık iki bin hikâyeli türkünün hangi eserde bulunabileceğini gösteren çok geniş bir türkü kimliği tablosu da yer alıyor.

Dr. Merdan Güven’in, “Türküler Dile Geldi” adını taşıyan eseri hikâyeli türküler üzerine kaleme alınmış en kapsamlı bilimsel çalışma olarak gösteriliyor.

Akademik çevreler tarafından da büyük beğeniyle karşılanan Dr.Güven’in piyasaya yeni çıkan eseri hakkında Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyelerinden Doç. Dr. Dilaver Düzgün şu değerlendirmede bulunuyor: “Bir milletin türkülerini yapanlar, kanunlarını yapanlardan daha güçlüdür. Bu eser, türkülerin ihmal edilen yönlerini, onlardaki şiiri, hikâyeyi, müziği, konusu ve içyapısıyla derinlemesine irdeleyen en kapsamlı eserlerden birisi olması ve bol miktarda malzemeyi geniş kitlelere sunması bakımından da büyük bir değer taşımaktadır.”

Erzurum Ajans

Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-iş Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim elamanı Dr. Necmettin karabulut ve öğrencileri tarafından düzenlenen “Görsel Aforizmalar” isimli resim sergisi, Kültür merkezi Sanat Galerisi’nde açıldı.

Serginin açılışını Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hikmet Koçak yaptı. Koçak, Atatürk Üniversitesi’ndeki bütün fakültelerin birbiriyle yarış içerisinde olduklarına dikkat çekti ve “Bu çalışmalar bizi mutlu ediyor. Bilime olduğu kadar sanatsal faaliyetlere de verilen bu önem ve değer, sadece öğrencilerimizin yeteneklerini ortaya çıkarıp geliştirmiyor, aynı zamanda onların estetik zevklerinin derinleşmesinde de önemli bir rol oynuyor” dedi.

Bakü Devlet Üniversitesi’nin kuruluşunun 90. Yıl kutlamalarına katılmak üzere Azerbaycan’a gittiğini ve burada Türkiye’ye temsilen çağrılan on üniversite adına bir konuşma yaptığını ifade eden Koçak, şunları kaydetti:“Atatürk Üniversitesi büyük bir üniversitedir. Biz Türkiye’de bir yarış içinde değiliz.

Hedefimiz üniversite eğitiminde gelişmiş ülkelerin üniversiteleriyle yarışmak. Atatürk Üniversitesi’ni bir dünya üniversitesi yapmak öncelikli hedefimizdir. Bu hedef doğrultusunda Çin’den başlayarak, Uzakdoğu ve bazı Asya ülkeleri üniversiteleriyle ikili protokoller imzaladık. Aynı adımları Kafkas ülkelerinin üniversiteleriyle de attık. Azerbaycan’la daha yakın bir ilişki içindeyiz.

Bu üniversitelerle ortak projeler yapmak, öğrenci değişimi sağlamak istiyoruz. Bunların temellerini atıyoruz. Atatürk Üniversitesi’ni komşu ülkelerin bir çekim alanı yapmak için her türlü çabayı gösteriyoruz.”

Açılışta konuşan KKEF Dekanı Prof. Dr. Ali Yıldırım da konuşmasında, sanatsal faaliyetlerin önemi üzerinde durdu. Yıldırım, bilim ve sanat yoluyla yapılan sorgulamanın yeni bir şeyler üretmenin başlıca yollarından biri olduğunu sözlerine ekledi.

Serginin açılışına öğrenciler, öğretim üyeleri ile Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Samih Diyarbakır ve Erzurum Vali Yardımcısı Ahmet Karatepe’de katıldı.

Sergide öğrencilerin çok sayıda yapıtı yer alıyor. Sergi hafta sonuna kadar gezilebilecek.

Erzurum Ajans

Devlet Tiyatrolarının Kasım ayı turne programına göre, Behiç Ak´ın yazdığı, Serhat Nalbantoğlu´nun yönettiği Ankara Devlet Tiyatrosu yapımı, ödüllü oyun “Tek Kişilik Şehir” 11-14 Kasım tarihleri arasında Antalya Devlet Tiyatrosu´nda izlenebilecek…

Ankara Devlet Tiyatrosu (ADT) yapımı, “Tek Kişilik Şehir” Antalyalı, “Don Giovanni ve Uşağı Pulcinella” da Erzurumlu sanatseverlerle buluşuyor.

Devlet Tiyatrolarının Kasım ayı turne programına göre, Behiç Ak´ın yazdığı, Serhat Nalbantoğlu´nun yönettiği Ankara Devlet Tiyatrosu yapımı, ödüllü oyun “Tek Kişilik Şehir” 11-14 Kasım tarihleri arasında Antalya Devlet Tiyatrosu´nda izlenebilecek.

Sanat Kurumu´nun 2007-2008 “En İyi Yönetmen”, “En İyi Erkek ile Kadın Oyuncu” ve “En İyi Çevre Tasarımı” Ödüllerini alan oyunun dekor ve giysi tasarımı Işın Mumcu´ya, ışık tasarımı Şükrü Kırımoğlu´na ait.

Oyunda Cüneyt Mete, Devrim Yakut, Benian Dönmez, Merve Gül, Melih Duran ve Halit İlker Altan rol alıyor. Teknolojinin ve bireyselleşmenin oluşturduğu tek kişilik dünyaların bir eleştirisi olan oyun izleyiciye şu soruları yöneltiyor:

“Aileler artık tek kişilik mi? Teknoloji yazın üşümemizi, kışın terlememizi mi sağlıyor? Artık hayat bir takım kurslara gitmekten ibaret mi? Ekonominin kötüye doğru gittiğini havanın ve suların temizlenmesinden anlayabilir miyiz? İnsanlar sırf kendi çıkarları için mi intihar ediyor?

Şehirler şehir dışına mı taşınıyor? Küsmek kalp ve damar hastalıklarına iyi gelir mi? Kendimizi en yalnız hissetmediğimiz anlar, yalnız kaldığımız anlar mı? Kendinize gülebilirsiniz ama kendinizi gıdıklayabilir misiniz? Kandırılması en kolay canlılar erik ağaçları mı?”

Angela Savelli´nin yazdığı ve yönettiği Durdu Kundakçı´nın Türkçeye çevirdiği “Don Giovanni Ve Uşağı Puncinella” ise 12-14 Kasım tarihleri arasında Erzurum Devlet Tiyatrosu´nda sahnelenecek.

Oyunun, dekor tasarımı Elena İvanova, giysi tasarımı Hakan Dündar, ışık tasarımı Zbigniew Wichlacz tarafından hazırlandı. Bestesi Nicole Piovani´ye, müzik düzeni Can Atilla´ya ait olan oyunda; Suat Karausta, Tolga Tekin, Serap Engin, Murat Özgen, T. Tolga Tecer, Zeynep Yasa ve Ebru Uysal rol alıyor.

Çomaklı, Erzurum’a bir marka kazandırmayı amaçladıklarını ve nihayetinde 203525 sahip numarası ve 2008 05956 tescil numarası ile bebeklerin patentini aldıklarını açıkladı.

Çomaklı, “İlimizdeki atıl kadın iş gücü potansiyelini harekete geçirip bu potansiyeli ekonomiye kazandırmayı amaçlayan projelere imza atmaya çalışıyoruz. Bu projelerden biri de folklorik bebek yapımı ile ilgili olan projeydi. İlimize gelen yerli ve yabancı turistlerin Erzurum’da oltu taşı haricinde alabilecekleri hediyelik özgün bir eşya yoktu. Bundan yola çıkarak bebeklerimizin patentini almak için başvuru yaptık.

Proje sonrası bunu dernek denetiminde atölye olarak çalıştırmak isteyen hanımlarımız oldu ama yer bulamadığımız için erteledik. Umuyoruz ki valiliğimiz ya da başta Büyükşehir Belediyesi olmak üzere belediyelerimiz bir mekan tahsis edip artık bir marka olan bebeklerin yapımı için atölye kurmamıza yardımcı olur” dedi.

Patentin alımı için başvuruda bulundukları zaman Avrupa Erzurumlular Federasyonu Başkanı Zeki Çakal’ın maddi desteği için teşekkür eden dernek yönetimi, özellikle Büyükşehir Belediyesi’nin bununla ilgilenmesini beklediklerini sözlerine eklediler.

Zeyneloğlu, “Öncelikle söyleyelim ki ‘Nefes, adlı filimin konusu, bir kahramanlık öyküsü değil. Son zamanlarda, Atatürk’e ve Türk ordusuna karşı yapılan sinsi saldırının bir halkası niteliğinde. ‘Mustafa, filmini yapan Can Dündar yapımı, paralelinde bir propaganda filmi.

Film başlarken bir savaşın neden, niçin nerede, kimler veya hangi uluslar arasında, ne zaman geçtiğine dair hiçbir ön Anlatım yok. Böyle filimler de ön anlatım yapılır, sadece Hikayenin bir kurgu olduğu vurgulanır.

Filimde, sarp dağlarda, bulutlar arasında bir komando birliği ile teröristler arasında geçen çatışma ve baskın anlatılıyor. Komutan yüzbaşının, şehit düşen Arkadaşının acısıyla morali bozuktur. Saçma denecek kadar tuhaf Konuşmalar yapar. Gerçekte, Türk komutanları daima, askerlerine Yüksek Yüksek Maneviyat aşılar. Yüzbaşı, Arkadaşını öldüren ‘Doktor, kot adlı teröristten intikam almak için, araziye çatışmaya çıkar. Yüzbaşı, Doktor ekibinden Bazılarını öldürür ve bir yaralı kadını esir alır, yaralı kadının boğazını sıkarak ona bir nevi işkence yapar ki, Türk geleneğinde esirlere işkence yoktur. Türk subayı işkenceci olarak gösteriliyor.

Çatışma olmadığı zamanlar, askerler Türkü söyleyerek, aileleriyle telefon ile konuşarak vakit geçirirler. Bir asker, Atatürk büstünü zaman zaman silerek Parlatır.

Daha sonra bir baskında, Türk Yüzbaşı, Alnının ortasından bir kurşun yiyerek şehit olur. Atatürk büstü yerlere düşmüştür. Baskın sonrası yerden kaldırılır. Yerine konur.

Yüzbaşı ölümünün öncesi, asıl olan der nefes alabilmektir. Yüzbaşı,”Savaşta ölen kurban, öldüren katildir”gibi laflar eder. Gerçekte Türk geleneğinde ölen şehit çarpışan gazidir. Şehitlik yüce bir mertebedir. Yüzbaşının, akılları alt üst eden bu cümlesini Cumhuriyet gazetesi yazarı Sungu Çapan en iri puntolarda, kültür sayfasının başlığında kullanmıştır. (30 Ekim 2009)

Türk ordusunun savaş gücünü kıran ve askere evlatlarını davul, zurna ile gönderen Türk halkinin düşüncelerini alt üst eden bu cümleyi Esefle kınıyorum.

En Çok Üzüldüğüm bir nokta da, CHP Genel Başkanı Deniz BAYKAL’IN ve Genel Kurmay Başkanı’nın ‘Filmi Beğendik”şeklinde ki beyanlarıdır.

Avrupa’ya da satmaya düşündükleri bu filmin Yoğun bir propaganda filmi olduğunun farkına varmalıydılar.

Cumhuriyet yazarlarından Deniz Som’u da gerçeği gördüğü için kutluyorum “dedi.

Sözde Değil Özde Erzurum’ lu Olmak

Sayın Valim Başlıktan dolayı sizin şahsınız ve ulvi makamınızdan binlerce kez özür diliyoruz. Ancak bunları yazmalıydık çünkü size, makamınıza ve Erzurum’a olan saygımız ve sevgimizden dolayı yazmalıydık..

DİKKAT!…

Yarışmada Erzurum’un kazanması için, cep telefonlarının mesaj bölümünden büyük harflerle CEYİZ boşluk bırakıp 104 yazıp 3969 ‘a göndermek gerekiyor.

Erzurum, TRT Avaz da yayınlanan “Çeyiz Show” adlı programda hem tanıtılacak, hem yarışacak. Türkiye ile birlikte komşu Türk Cumhuriyetlerine de yayın yapan yaklaşık 250 milyon kişiye ulaşan yayın organı olan TRT Avaz da 14 hafta önce başlayan şehirlerin yarıştığı; tarih, kültür, gelenek, sanat, yemek, yöresel giysi, müzik bar oyunları ve özel becerilerin sergilendiği “Çeyiz Show” adlı yarışma programında bu hafta pazartesinden itibaren 5 gün sürecek canlı yayınla Erzurum yarışacak.

Müracaatların ardından yapılan tercihler sonrasında Erzurum’u temsil etmek için Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öğrencisi Günseli Demir seçildi.
Yarışmada Erzurum ile birlikte 5 şehir yarışacak ve 1 hafta içinde her yarışmacı 1 günde kendi şehrini yöresini, kültürü, sanatı, geleneği, göreneği, bar oyunlarını ve özel becerileriyle temsil edecek. Yarışmacılar, şehirler birbirleriyle yarışacak.
Yarışmada 3 jüri üyesi de yarışmacılara performanslarına göre puanlar verecek. Yarışma formatına göre, en büyük kazanma faktörü de, kısa mesajlarla yarışmacıların hemşerileri ve sevenleri tarafından desteklenmesiyle olacak.
Yarışmaya katılmak üzere Erzurum’a gelen Günseli Demir, Vali Sebahattin Öztürk, Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Küçükler ile Kültür ve Turizm Müdürü Fikret Öztürk ile görüştü.
Yetkililer, Demir’e başarı dileyerek yarışma boyunca yanlarında olacaklarını ve Erzurum’un tanıtımı için destek verdiklerini belirttiler.
TRT Avaz TRT 2 ve TRT 3’te yayınlanacak olan yarışma programı 2 Kasım ile 6 Kasım arasında canlı olarak ekranlara gelecek ve Erzurum 5 Kasım’da yarışacak.

Atatürk Üniversitesi’nin davetlisi olarak Erzurum’a gelen Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Opera ve Bale Genel Müdürlüğü İzmir Devlet Opera ve Balesi sanatçıları verdikleri “Usta Nefesler” konseriyle dinleyicilere unutulmaz dakikalar yaşattı.

Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen konseri Aşkın Usta yönetti. Aytül Büyüksaraç (soprano), Fahri Önoğlu (tenor), Tevfik Rodos (bas) ve Aşkın Usta (fago)’nın solist olarak katıldığı Usta Nefesler Konserinde, orkestra ise, Lalecan Özay, Ruşen Muzaffer, Cemal Önder, Gökçehan Gezen, Ahmet Suat İde, Özgür Erdem, Çağrı Çolakoğlu, Cemile Cabbarova, Müjgan Aydın, Yavuz Akalın, Ercüment Gümüşel ve Asım Tarhan’dan oluştu.

Sanatçılar, İzmir’in Kavakları, Egeo-His, Beyaz Giyme Söz Olur, Sabahın Seherinde, Gel Gör Beni Aşk Neyledi, Maskeler, Bülbülüm Altın Kafeste, Yemen, Divane Aşık, Kırmızı Buğday, Sarı Gelin, Odam Kireçtir Benim, Ninni, İki keklik, Ah, bir ataş ver, Asla Unutamam, Bozkırın sesi ve O sole Mie parçalarını seslendirdi.

Usta Nefesler Konseri’ni, Atatürk Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Sebahattin Tüzemen, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Samih Diyarbakır, Genel Sekreter Doç. Dr. Üstün Özen, akademisyenler ve öğrenciler izledi.

Konserden sonra Atatürk Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Sebahattin Tüzemen, sanatçılara teşekkür plaketi ve bir buket sundu.

Uzundere ilçesine bağlı Yedigöller’de hafta sonu tatili yapan sinema sanatçısı Ediz Hun, cağ kebabının yapıldığı ocağın başına geçti.

Alevler arasında pişen etten kesen Ediz Hun, kebapları misafirlere ikram etti. Sıcak ve samimi tavırlarıyla dikkat çeken Ediz Hun, hayranlarını kırmayarak hatıra fotoğrafı çekildi.
Erzurum’u çok beğendiğini söyleyen sanatçı Hun, “Umarım Dadaş Film Festivali de Antalya Altın Portakal Film Festivali kadar büyük bir organizasyon olur” dedi.
Ediz Hun’u karılarında gören hayranları ise şaşkınlıklarını gizleyemeyerek, “ Kendisini hem sinemada, hemde siyasi hayatında yakından takip ettik.
Türkiye’de gerçek sanatçılar içerisine girecek bir kaç isimden biri. Ediz Hun’u yeni filmleriyle görmek istiyoruz. Oynadığı filmler bugün gibi halen hafızalarımızda”dediler.

Palandöken